Dünya büyük bir dönüşümün içinden geçiyor. Artık savaşlar yalnızca cephede yapılmıyor. Ekonomide, teknolojide, medyada ve hatta düşünce dünyasında yeni bir küresel mücadele yaşanıyor.
Bu hafta yaşanan gelişmeler bunu bir kez daha net biçimde gösterdi. Bir tarafta ABD ile Çin arasında giderek sertleşen ekonomik rekabet, diğer tarafta Avrupa’nın üretim krizleri…
Enerji koridorları üzerindeki mücadeleler…
Lojistik hatların yeniden şekillenmesi…
Orta Doğu’da yükselen gerilimler…
Ve tüm bunların ortasında kendi ekonomik yönünü belirlemeye çalışan Türkiye…
Böyle bir dönemde ülkelerin en büyük sermayesi yalnızca döviz rezervi değildir. En büyük güç; özgür düşünebilen insan kaynağıdır. Çünkü dünyada artık sadece üretim değil, fikir de rekabet ediyor.
Bugün Çin neden teknoloji savaşlarının merkezinde?
Neden Amerika üniversitelerine, düşünce kuruluşlarına ve inovasyon ekosistemine milyarlarca dolar yatırım yapıyor?
Neden Körfez ülkeleri yalnızca petrol değil, bilgi ekonomisi inşa etmeye çalışıyor?
Çünkü yeni çağda güçlü olmak için sadece fabrika kurmak yetmiyor. Düşünce üretmek gerekiyor. Türkiye’nin en büyük ihtiyacı da tam olarak budur. Fakat ne yazık ki Türkiye’de hâlâ farklı düşünen insanlara karşı tahammül sorunu yaşanıyor.
Bir kişi kendi düşüncesine yakın konuşuyorsa “özgürlük”, farklı düşünüyorsa “hedef” haline getiriliyor. Oysa gerçek demokrasi; insanın yalnızca kendi fikrini savunabilmesi değil, sevmediği fikirlerin de konuşabilmesine tahammül gösterebilmesidir.
Bugün medya kuruluşlarını, gazetecileri, akademisyenleri ya da yorumcuları hedef alan dil; kısa vadeli siyasi kazanç sağlayabilir. Ancak uzun vadede ülkeye zarar verir. Çünkü baskı ortamı yalnızca siyaseti değil, ekonomiyi de bozar.
Uluslararası yatırımcılar sadece faiz oranlarına bakmaz. Bir ülkedeki hukuk iklimine, düşünce özgürlüğüne, kurumsal güvene ve toplumsal olgunluğa da dikkat eder.
Bugün dünya ekonomisinde yeni bir korumacılık dönemi yaşanıyor. ABD üretimi kendi ülkesine çekmeye çalışıyor. Avrupa sanayisini korumaya çalışıyor. Çin yeni ticaret yolları kuruyor. Türk Devletleri ekonomik entegrasyon arıyor. Küresel lojistik hatları artık adeta modern çağın enerji damarları haline geliyor.
Türkiye böyle bir dönemde iç tartışmalarla enerjisini tüketemez. Çünkü dünya artık sloganlarla değil; teknolojiyle, lojistik kapasiteyle, üretim gücüyle ve düşünce kalitesiyle yarışıyor. Bir ülkenin düşünce hayatı ne kadar baskılanırsa, ekonomik üretim kapasitesi de o kadar zayıflar. Çünkü özgür düşüncenin olmadığı yerde inovasyon gelişmez.
Eleştirinin susturulduğu yerde bilim büyümez. Farklı fikirlerin dışlandığı yerde güçlü ekonomi kurulamaz. Bu nedenle Türkiye’nin yeni dönemde en fazla ihtiyaç duyduğu şey; daha fazla bağıran insanlar değil, daha fazla düşünen insanlardır.
Hür fikir; yalnızca bir entelektüel talep değildir. Aynı zamanda ekonomik kalkınmanın da temelidir. Bugün dünyanın en güçlü ekonomileri aynı zamanda düşünce özgürlüğünün en gelişmiş olduğu yerlerdir. Çünkü sermaye korkudan değil, güvenden beslenir.
Türkiye de kendi potansiyelini gerçekleştirmek istiyorsa; fikirleri susturan değil, fikirleri yarıştıran bir ülke olmak zorundadır. Çünkü geleceğin dünyasında en büyük savaş artık toprak için değil; zihinler için veriliyor.
