Yargı reformu, hem hukuk devletinin hem de demokratikleşmenin en önemli unsurlarından biridir. Demokrasisini güçlendirmek isteyen ülkelerin vazgeçemeyecekleri bir faaliyet alanı adalet ve yargı sisteminin gözden geçirilmesidir.

Yargının bu önemi demokratik toplumlarda bireylerin hak ve özgürlüklerinin güvence mekanizması olmasından kaynaklanıyor. Demokrasi, kimin yöneteceğine cevap veren en katılımcı ve sivil yöntem. Ancak, demokrasi hukuk devleti olmaksızın kişilerin özgürlüklerini garanti altına alamaz. Bir hukuk devletinin işleyebilmesi için olmazsa olmaz kural doğru işleyen bağımsız ve tarafsız bir yargı organının varlığı.

Günümüz toplumlarında özellikle hak ve özgürlükleri ilgilendiren tüm kritik konularda son sözü söyleyen yargı organı. Mülkiyetinize tecavüz edildiğinde, ifade özgürlüğünüz engellendiğinde, kişilik haklarınıza verilen zararları önlemek istediğinizde hakkınızı arayabileceğiniz nihai araç yargı yolunu kullanmak. Kısacası yaşamla ilgili her konu bir şekilde yargı organının önüne gelebilir ve hakkınızda karar verilebilir. Üstelik bu kararlar kesin nitelik taşıdığından değiştirilmeleri mümkün değildir.

Hukuki güvenliğin sağlanması ve devlet adına yetki kullananların keyfiliklerinin önlenmesi herkes için garanti olan yargı organının tutumuna bağlı.

Ancak, Türkiye’de yargı organının performansı bakımından olumlu bir tablo sunmak mümkün değil. Vatandaşlar arasında yapılan anketlerde yüzde 70 gibi çok önemli bir yüzde yargıya güven duymuyor. Yargıya güvenin bu düzeylerde olması günlük yaşama da yansıyor.

Örnek çok. Ancak güncel olan örnek dokunulmazlıklar konusu. İktidar partisi ve diğer siyasi partiler bir haftadır dokunulmazlıklar konusunda ne yapılacağının diplomasisini sürdürüyorlar. Vardıkları sonuçlar ise geçici çözümler.

Dokunulmazlık kurumunun hukuk devleti ile bağdaşan bir kurum olduğunu savunmanın mümkün olmadığını yazmıştım. Herkesin yasalar ve yargı önünde eşit olduğu, her bireyin fiilinden dolayı hukuki sorumluluk taşıdığı ve adaletin gerçekleştirilmesinin öncelik taşıdığı bir hukuk devleti dokunulmazlık sistemini reddeder. Ancak, dokunulmazlık kurumu yargının her davada tarafsız olmayabileceği, yürütme ve yargıdan kaynaklanan etkiler nedeniyle milletvekillerinin haksız bazı müdahalelere maruz kalabileceği gibi nedenlerle kabul edilmiş. Avrupa devletlerinin anayasalarında da var.

Bununla birlikte yeni eğilim dokunulmazlıkların daraltılması ve uzun vadede mümkünse kaldırılmasını savunuyor. Birleşik Krallık gibi yarı sistemine güvenin yüksek olduğu ülkelerde dokunulmazlığa yer verilmiyor.

Yargı organına vatandaş güveninin yüksek olduğu bir ülke olsak “kaldırın şu dokunulmazlıkları ya da en azından kapsamını daraltın” diyebileceğiz. Bunu da diyemiyoruz çünkü milletvekillerine yapılacak hukuk dışı müdahalelerden korkuyoruz.

Kısacası kalıcı çözümlere ulaşamıyoruz. Eğer siyaset sahnesinde çözümsüzlükler yaşanmaya başlıyorsa ya da kamu vicdanını rahatsız edici olaylar yaşanıyorsa dokunulmazlıkların kaldırılmasını düşünüyoruz. Fakat bu anlarda da kalıcı anayasal düzenlemeler yapmaktan kaçınıyoruz. Dokunulmazlık alanını daraltıcı öneriler yapmak dahi soru işaretleri oluşturuyor.

Yargı reformunun önemini gösteren iyi bir örnek dokunulmazlıklar.

Yeni Yüzyıl, 25.03.2016

http://www.gazeteyeniyuzyil.com/makale/yargi-organi-ve-dokunulmazliklar-1785

Türkiye’de Erdoğan ve AK Parti düşmanı muhaliflerin anlamakta zorlandığı çok önemli bir nokta var. Bunu anlayamadıkları için “her şeye rağmen” Erdoğan’a desteğin devam etmesine veya artmasına bir türlü akıl sır erdiremiyorlar. Sonunda kendilerini çaresizlik hissi içinde ya seçmene hakaret ederken veya bu ülkede yaşanmaz diyerek Batı’ya sürgün çağrıları yaparken buluyorlar. Bazen de en anti-emperyalist hislerle Batı’ya müdahale edin çağrıları yaparken görüyoruz onları.

Bu muhalif grup, Erdoğan’ın şahsında AK Parti ve belli bir dünya görüşüne karşı güttükleri kategorik düşmanlık sebebiyle, ülkeye ve topluma faydası veya zararına bakmaksızın Erdoğan’ın aleyhine olacağını düşündükleri her şeye seviniyor veya bunları teşvik ediyorlar.

Örneğin; Türkiye ile AB’nin arası bozulduğunda, Türkiye aday olduğu 2020 Olimpiyatlarına ev sahipliğini kaybettiğinde, Rusya Türkiye’ye yaptırım uyguladığında, dolar ve petrol fiyatları yükselerek ekonomiyi negatif etkilediğinde veya ABD sözcülerinden Türkiye aleyhine açıklamalar geldiğinde seviniyorlar.

Bu muhalif grup terör olayları sonrasında, terör karşısında kategorik karşıt pozisyon almak yerine her zamanki gibi bu olayları da Erdoğan karşıtlığı için araçsallaştırdı. Bu düşmanlık gözlerini öyle kör etti, onları öyle hastalıklı hale getirdi ki terörden bile medet umar hale geldiler. İlk refleksleri teröre karşı durmak değil, terör gibi bir musibeti bile “gerçek düşmanlarına” karşı kullanmaya yoğunlaşmak oldu. Bu insanlar ülkeyi harabeye çevirecek veya bir iç savaşa yol açacak gelişmelere bile sevinecek bir ruh hali içine girdiler.

Bu muhalif grup meseleyi şöyle tanımlamış gibi görünüyor: Türkiye’de işler ne kadar kötüye giderse, “Erdoğan’dan” kurtulma ihtimalimiz o kadar artar. Bu grup varlığına kast etmekle, muhalefet etmek arasındaki farkın zihnen ve pratik olarak ortadan kalktığı bir siyaset tarzı geliştirdi.

İlk başlarda “varlığına kast edilen” bir siyasi parti ve onun lideri olarak belirdi. Ak Parti Hükümeti devrildiğinde yerine ülkedeki diğer partilerden oluşacak herhangi bir hükümet kurulabilirdi. Ancak, seçimler ve diğer girişimlerle elde edilemeyen zafer sebebiyle bu karşıtlık gittikçe irrasyonel bir düşmanlığa dönüştü. Bu girişimler başarısızlığa uğradı, çünkü Ak Parti tabanı bu “varlığına kastı” haklı olarak üstüne aldı ve Erdoğan’ın etrafında yığıldı.

Bir sonra ki aşamada durum daha da ağırlaştı. İç politikayla dış politikanın eklenmesinin de etkisiyle bu yıkıcı muhaliflik ülkenin kendisine yöneldi. Önce sadece “Erdoğan’ın varlığına kast” stratejisi, belki farkına bile varmadan adeta “ülkenin varlığına kast” stratejisine dönüştü. Öyle ki, Erdoğan’a karşı kullanacağız diye terör saldırılarının üzerine bile hastalıklı bir sevinçle atladılar, karşısında durmak yerine, yine terörü meşrulaştıran ve teröre mazeret sunan bir söylem kurdular.

Ancak, bu muhalifler bunca olumsuzluğa rağmen neden insanların kendi “düşmanlarını” desteklemeye devam ettiğini bir türlü anlayamıyorlar. Üstelik kendileri her olayda gittikçe hareket alanları daralan ve iyice radikalleşen bir grup haline geliyorlar. Çünkü geniş kitleler eleştiri ile varlığa kast arasındaki farkı görüyor. Siyaseten muhalif olsalar bile, Erdoğan’ın, Ak Parti’nin veya ülkenin varlığına kastı kabul etmiyorlar. Bir şeyin eleştiri olabilmesi için muhatabınızın varlığını tanımanız ve meşru görmeniz gerekir. Onu yok etmek/indirmek için her türlü aracı meşru görüyorsanız orada bir eleştiriden söz edilemez.

Yeni Yüzyıl, 25.03.2016

http://www.gazeteyeniyuzyil.com/makale/terorden-medet-uman-muhalif-1784

Türkiye’de hakkında çeşitli yolsuzluk iddiaları öne sürülmüş R. Zarrab’ın ABD’de gözaltına alınması değişik yorumlara konu yapıldı. Gülen Cemaati mensupları ve AK Parti ile Erdoğan’dan nefret eden diğer bazı çevreler, bunun Zarrab’ın hem ABD’deki savcının iddia ettiği hem de Türkiye’de kendisine isnat edilen suçlardan sorumlu olduğunu ispatladığını öne sürdü. Hızını alamayan kimileri, Erdoğan’a yönelik psikolojik baskı kampanyasının parçası olan “yargılanacaksınız” ifadeleriyle dolu tehdit mesajları yayınladı.

Amerikalı savcının Zarrab’ı gözaltına aldırması birkaç açıdan ibret verici. Uzun vadede en önemlisi, her an karşı karşıya olduğumuz- olabileceğimiz yolsuzluk iddialarıyla değil, hukuk-siyaset ilişkisiyle ilgili. Yapılan, şüphesiz, hukukî görünümlü siyasî bir hamle. Savcı zaten idarenin şemsiyesi altında. Şüphesiz, bu tür adımlar atan tek ülke ABD’dir demek saçma olur. Türkiye dâhil her ülkede bunun örnekleriyle karşılaşmak mümkün. Ancak, ABD bu bakımdan en cüretkâr olan güç.

Bu bize, hukukun siyasetten tamamen arınabileceği iddiasının doğru olmadığını gösteriyor. Hukuk siyasetle iç içe ve kimi durumlarda siyasetin aracı. Naif hukukçular ve felsefeciler dünyanın ilkeler üzerinde durduğunu-döndüğünü veya öyle olması gerektiğini zannededursun, gerçek dünyada beşerî ve kurumsal aktörlerin belli katmanları hem ulusal hem uluslararası ölçekte menfaat ilişkileri ve güç kavgaları tarafından şekillendiriliyor. Zarrab’a yönelik suçlamaların çoğu, insanlık tarihinin derinliklerinden gelen evrensel hukukun kurallarıyla suç kabul edilen şeyler değil. Baskın bir gücün, yani ABD’nin konjonktürel pozisyonuna ve tercihlerine dayanan keyfî takdiriyle suç ilân ettiği ekonomik faaliyetler.

ABD’nin Zarrab’a yönelttiği suçlamalar siyasetin hukuku nasıl kullandığını açıkça sergiliyor. Suçlamalar esas itibariyle ABD’nin ambargo uyguladığı İran ile ticaret yapılmasına, böylece ambargonun delinmesine ve ‘Amerikan menfaatlerine zarar verilmesine’ ilişkin. Demek ki dünyadaki herkes Amerikan menfaatlerine zarar vermemekle mükellef! Amerikan menfaatlerini ABD belirlediğine göre global –hatta bazen yerel- ölçekte ekonomik  faaliyet yürüten herkes ve her şirket bir gün bu tür suçlamalarla karşılaşabilir.

ABD liberal demokrat bir ülke, bu yüzden baskıcı ülkelere karşı tedbir alabilir, ambargo uygulayabilir açıklaması hiç de ikna edici görünmüyor. Zira ABD bu bakımdan tutarlı bir sicile sahip değil. Yıllarca G. Kore’deki diktatörlükle işbirliği yaptı. Dünyanın en kötü diktatörlüklerinden biri olan S. Arabistan hâlâ ABD’nin en iyi müttefiklerinden. Mısır’daki Sisi darbesi ABD tarafından desteklendi.

Zarrab’ın İran’la ticaret üzerinden geliştirilen suçlamalarla gözaltına alınması Türkiye’deki 17/25 Aralık operasyonlarının mahiyetine de ışık tutuyor. 17/25 Aralık seçilmiş hükümete karşı bürokratik darbe teşebbüsüydü. Hukuk bürokratları atakta başrolü oynadı. Her şey merkezi ABD’de olan bir yapılanma tarafından tezgâhlandı. ABD’nin izni, onayı olmadan böyle bir işe girişilemezdi. Bu darbe teşebbüsüne kılıf ve meşruiyet aracı olması amacıyla bir paket hazırlandı. Paketin en önemli parçalarından biri Halk Bankası’na yönelik, İran ile ticareti kesmeyi amaçlayan operasyondu. Artık 17/25 Aralık’ın ABD güdümlü bir darbe teşebbüsü olduğundan daha eminiz.

Diğer taraftan olayda tuhaf noktalar ve olay hakkında ilginç bazı iddialar da var. Zarrab’ın göz göre göre Miami’ye gitmesi bir bakıma ABD’ye teslim olması anlamına geliyor. Bu sanki bir anlaşmanın sonucu gibi. Anlaşma Zarrab ile ABD yönetimi arasında da ülkeler arasında da yapılmış olabilir. Zarrab’ın söyleyecekleri ve göreceği muamele Türkiye’de iç politika malzemesi hâline gelebilir.  ABD Türkiye’nin bazı taleplerine uyması için Zarrab’ın açıklamalarını veya açıklamaları olduğu iddia edilecek şeyleri koz olarak kullanmaya kalkışabilir.

     Anlaşılan ilginç günler bizi bekliyor.

Yeni Yüzyıl, 25.03.2016

http://www.gazeteyeniyuzyil.com/makale/zarrab-ve-amerikan-cikarlari-1782

PKK (ve uzantıları HDP, Kandil, KCK vs.) saflarından birkaç defa üst üste CHP’ye ortak hareket etme, AK Parti’ye ve Erdoğan’a karşı ittifak kurma, ‘demokrasiyi kurmak’ için birlikte mücadele verme çağrısı geldi. Bazı PKK sözcüleri CHP’nin ve Kürtlerin İstiklâl Savaşı’nda beraber olduğundan bahsederek muhtemel bir ittifaka tarihî bir zemin ve meşruiyet kazandırmaya da çalıştı. Bu çağrılar ne anlam taşıyor? CHP ile PKK arasında herhangi bir benzerlik veya ortaklık var mı? Bu ikisi bir ittifaka girebilir mi?

CHP büyük bir parti. Ülkenin her yerinde teşkilâtlı.  Milyonlarca üyeye ve seçmene sahip. Sıkı bir monolitik bütün değil, içinde değişik gruplar var. Bu hiziplerin hepsinin ve her CHP’linin PKK’ya sempati duyduğunu ve PKK ile kurulacak bir ittifaka sıcak bakacağını söylemek haksızlık olur. Ancak, Parti içinde gitgide ağırlık kazanan, taban üzerinde değilse bile yönetimde ağırlığı artan bir grubun gerek AK Parti ve Erdoğan antipatisi gerekse ideolojik benzerlik ve kesişmeler yüzünden PKK’ya birçok bakımdan müspet veya gittikçe azalan ölçüde eleştirel baktığı da bir vakıa.

Aslında tüm siyasal aktörler ve örgütler arasında az veya çok benzeşme veya kesişme noktaları bulunabilir. CHP ile PKK arasında da. Her ikisinin de meşru bir partiyi, hükümeti ve Cumhurbaşkanını hedef hâline getirmesi gerçeğini -yani ortak rakiplerinin onları aynı kulvara doğru ittiğini- bir yana bırakalım. Sözü edilen aktörlerin düşünce, ruh, amaç dünyasında ortaklıkların olup olmadığına göz atalım.

Bunu yapınca CHP ile PKK arasındaki benzerliklerin ilk bakışta sanılacaktan daha fazla olduğunu görebiliriz. CHP de PKK da siyasî yelpazenin solunda yer almakta. Solculuklarında daha ziyade bir derece farkı var. CHP sosyal demokrat olduğunu söylüyor, PKK ise ortodoks sosyalist. Her ikisi de gerekirse gayri meşru yol ve yöntemlerin hasımlaştırdıkları, düşmanlaştırdıkları rakiplerine karşı kullanılmasına razı ve istekli. PKK silahlı mücadele dediği terör eylemleri yoluyla ülkeyi yönetilemez ve yaşanamaz hâle getirerek hükümeti devirmekten söz ediyor. CHP ise hem Gezi’de hem 17/25 Aralık operasyonlarında hükümeti demokrasi dışı yollarla devirme çabalarını destekledi. Gezi’de zaten merkezdeydi ve Gezi toplumsal tabanı itibariyle demokrasiye bir CHP isyanıydı. CHP 17/25 Aralık’ta ve sonrasında Otonom Yapılanma’nın yörüngesinden hiç ayrıl(a)madı. AK Parti’ye karşı OY tarafından sağlanan operasyon amaçlı bilgi ve materyali siyasî kavgalarında araç olarak kullanmaktan hiç çekinmedi.

CHP de PKK da organik toplum anlayışına sahip. Her ikisi de toplumu değer ve amaç bütünleşmesi sağlanmış bir varlık olarak görüyorlar. İdeal birey ve toplum tiplemesi yapıyorlar. İdeal bireyi ve toplumu yukardan aşağı kamu zoruyla yaratma ve kurma teşebbüsünü meşru ve gerekli görüyorlar. Bu anlamda kurucu rasyonalistler. Toplumların sıfırdan, önceden hazırlanmış bir plana/formüle göre inşa edilebileceğine ve ‘yanlış’ toplumsal grupların çeşitli yönlerinin mütehakkim bir siyasî otorite tarafından törpülenebileceğine –hatta bunun şart olduğuna- inanıyorlar. CHP’nin de PKK’nın da tarihi bu anlayışa sahip olduklarını ispatlayan çeşitli çapta birçok olayla dolu.

CHP’nin PKK’yla açık bir işbirliğine toplumsal tepkiden korkacağı için gir(e)meyeceğine inanıyorum. Ama bu parti içindeki bazı kişi ve gruplar PKK ile değişik şekillerde ve derecelerde beraber hareket etmeye yönelebilir. Böyle bir işbirliğinin ideolojik, zihnî ve psikolojik alt yapısı mevcut. Bu elbette sadece Türkiye değil CHP için de vahim bir durum teşkil eder. Böyle bir felaketin ortaya çıkmasını önlemek ise gerçekten demokrat ve sağduyulu olan CHP’lilere düşer.

Yeni Yüzyıl, 24.03.2016

http://www.gazeteyeniyuzyil.com/makale/chp-pkk-ortakligi-mi-1774