7 Haziran 2015 öncesindeki yoğun siyaset gündeminde 7 Haziran’dan sonra seçimlerin olmadığı 2019’a kadar sürecek bir sakinlik ve istikrar döneminin geleceği varsayılıyordu. 2014 Martında bir genel yerel seçim, Ağustosunda ilk defa yapılacak olan doğrudan halkın seçeceği Cumhurbaşkanlığı seçimi ve son olarak 7 Haziran 2015 genel seçimlerinden oluşacak “uzun seçim”in bu şekilde tamamlanacağı varsayılıyordu. Ancak 7 Haziran 2915 seçimlerinden tek başına iktidar veya koalisyonun çıkmaması, 1 Kasım 2015 genel seçimine yol açtı. 1 Kasım 2015 seçimlerinden AK Parti’nin aldığı yüzde 49.5’luk oyla tek başına tartışılmayacak bir sonuç çıktı. Ancak PKK şiddetini destekleyen HDP milletvekillerinin dokunulmazlıklarının tartışılması, MHP içindeki kurultay çatışması, AK Parti’de Başbakan Davutoğlu’nun çekilerek yeni bir genel başkanın belirmesi süreci ve CHP Genel Başkanı Kılıçtaroğlu’nun “başkanlık gelirse kan çıkar” sözleri referandum veya erken seçim ihtimallerinin tartışılmasına yol açıyor. Bu tartışmalara bakıldığında Türkiye’nin siyasi ve ekonomik istikrarı ile değişim senaryolarının ele alınması kaçınılmaz oluyor. Türkiye son dört seçimine rağmen temel konuları karar bağlayacak “uzun seçim” sürecini tamamlayabilmiş değil.

Şiddet örgütleri

Türkiye 27 Mayıs darbesi 1961 Anayasası ile başlayan bürokratik vesayet sistemini yıkmış durumda. Bu yıkılış ile bürokratik vesayet kurumları ve ideolojinin hakimiyetindeki büyük bir alan, yeniden siyasi aktörlerin faaliyet gösterdiği ve hakimiyet kurduğu bir alana dönüştü. Bu yeni ve büyük alan siyasi aktörlerin sert rekabeti altında keşfedilmeye, adabı muaşeretinden anayasal çerçevesine kuralları koyulmaya ve kurumsallaşmaya çalışıyor. Bazı aktörler buradaki dönüşümün kalıcı olmadığı kanaatiyle gayrımeşru yollarla bu alana müdahale ederek emrivakiler yaparak dengeyi değiştirebileceklerini ve fiili durumlar yaratabileceklerini düşünüyorlar. Bu tabloya siyaseti yönlendirmek isteyen şiddet örgütlerinden paralel devlet yapılanması, eski vesayet odaklarından yabancı güç mahfillerine kadar bir çok kesimi eklemek lazım. Gezi olaylarından, 17/25 Aralık yargı darbesi teşebbüsüne, 6-8 Ekim sokak kıyımından, DEAŞ ve PKK’nın şiddet kampanyalarına kadar bir çok örnek verilebilir.

Siyasetin önünde açılan alanın rekabetı attırmasını tabii karşılamak gerekiyor. Bu alana yönelik gayrımeşru müdahalelerin ise kesinlikle engellenmesi şart. Bu yapılabilirse, siyaset, çalkalanmalar ve tartışmalar içinde bir dengeye, buna bağlı olarak da kural ve kurumlara oturacaktır. Siyasetteki büyük alan ve rekabet, parti içi rekabetin ve tartışmaların da önünü açmış durumda. Bunu en net ve sert olarak MHP’de görüyoruz. Bu bağlamda MHP’ye biraz daha yakından bakmakta fayda var.

MHP’deki tüzük kurultayı tartışmaları devam ediyor. Konu mahkemelere düşmüş durumda. Türkiye’de parti içi demokrasi veya parti içi iktidar değişimi çok sancılı oluyor. Bu sancı, MHP için ziyadesiyle geçerli. Çünkü MHP “lider-teşkilat doktrin tartışılmaz” diyen ve ilk genel başkanı Alpaslan Türkeş’e “Başbuğ” diye hitap eden bir siyasi geleneğe sahip.

Türkeş’in ölümünü takiben yaşanan parti içi iktidar mücadelesi, Dr. Devlet Bahçeli’nin seçilmesiyle bir süreliğine durmuş gibiydi… Ancak Bahçeli’nin karşısına adaylar çıkmaya devam etti. Dolayısıyla MHP’de ilk defa “lider”in tartışıldığı bir kırılma yaşanmış oldu. Bugün devam eden tartışma, bu kırılmanın izinde derinleşiyor. Mamafih parti içi iktidar hala “lider” tartışmasının ötesine geçerek, “doktrin ve teşkilat” tartışmalarına başlayabilmiş değil.

Bu bakımdan bugün yaşanan tartışmalar sadece Bahçeli üzerinde yoğunlaşıyor ve şahsileşiyor. MHP içinden ve dışından Bahçeli’ye yoğun bir eleştiri kampanyası yürütülüyor. Bu tartışma genel başkanın yetersizliği üzerinden yürütülse de, aslında tartışmanın MHP’nin Türkiye’deki siyasi kutuplaşmada hangi tarafa meyledeceği ile yakından ilişkili olduğu herkesin malumu.

MHP’nin siyasi bloklar arasında açık bir tercihte bulunması, Türkiye’de siyasetin sıklet merkezini etkileyebilecek bir güce ve özgül ağırlığa sahip. Bahçeli’ye parti içinden ve parti dışından yönelen eleştirinin temel sebebi, 7 Haziran 2015 seçimlerinde CHP ve HDP ile veyahut AK Parti ile beraber hareket etmeyerek koalisyon ve dolayısıyla iktidar dışında kalmasıdır. MHP dışından parti içi iktidar mücadelesine müdahil olunması ve hatta Paralel Devlet Yapısı’nın bu konudaki açık tavrı MHP’deki krizi derinleştiriyor.

MHP teşkilatı ve tabanı ise 2002’den bu yana iktidarın nimetlerinden uzak olmanın saldırganlığıyla iktidarda olmak istiyor. Bu iktidar isteği, Devlet Bahçeli’nin iki blok dışında üçüncü bir blok veya seçenek olmak tercihinin destek görmemesine yol açıyor. Mesele bu netlikte ifade edilmediğinden tartışma, Bahçeli’nin genel başkanlık performansı üzerinden yürüyor.

Siyasi partilerde, liderlik fevkalade önemli. Bu yüzden Bahçeli’nin performansının tartışılması anlaşılabilir… Mamafih Bahçeli’nin koalisyon dışında kalmak tercihinin “doktrin ve teşkilat”la ilişkisinin kurulmaması ve sadece şahsi bir tercih gibi ele alınması, MHP açısından uzun vadede ciddi tartışmaların kapısını aralayacaktır. MHP’nin iki siyasi bloktan herhangi biriyle koalisyon kurması MHP’nin siyasi yelpazedeki yerini tartışmaya açarak, parti içindeki ideolojik ve sosyolojik dengeleri sarsabilecektir. Öte yandan MHP’nin iki siyasi bloktan birini tercih etmeden muhalefette ısrar etmesi de, teşkilatın ve tabanın iktidar isteği karşısında sürdürülebilir bir politika değil. Bu bağlamda MHP hangi yolu tercih ederse etsin, paradokslarla hesaplaşmak zorunda kalacaktır.

AK Parti problemini çözmekte kararlı

MHP’nin bu paradokslarla hesaplaşabilmesi, uzun yıllar içinde kurulan ideolojik ve sosyolojik dengesinin bozulması ve yeniden kurulması anlamına gelecektir. MHP’de “lider”lik ötesinde bir “doktrin” ve “teşkilat” hatta “taban” tartışması kaçınılmaz görünüyor. Bu bağlamda MHP’deki parti içi iktidar mücadelesini derinleştiren, aslında “lider” meselesinin ötesinde bir tartışmanın başladığının hissedilmesidir.

MHP’de tüzük kurultayı olsa da olmasa da, “lider” değişse de değişmese de “doktrin” ve “teşkilat” tartışması kaçınılmaz görünüyor. Bu tartışmaların MHP’nin bölünmesi, küçülmesi veya büyümesi ile neticelenmesi mümkün. Fakat MHP’deki asıl problem, bu tartışmayı yaparak yeni bir denge durumunun yakalanabilmesi ve bir aydın sınıfının ve yeni sınıfların buraya eklemlenebilmesidir. MHP eğer bu problemi aşabilirse “yeni ufuklara” açılabilir. Aksi halde “lider” kim olursa olsun, önümüzdeki dönemde MHP’nin işi zor…

AK Parti Türkiye vesayet sistemini yıkan parti olarak tarihe geçti. AK Parti’nin kurucu ve karizmatik lideri Recep Tayyip Erdoğan’ın halkoyuyla seçilen ilk Cumhurbaşkanı olması dolayısıyla bir problem yaşaması kaçınılmazdı. Muhalefet bu problemin Turgut Özal ve Anavatan Partisi ile Süleyman Demirel ve Doğru Yol Partisi örneklerindeki gibi liderlerin ve partilerin güç kaybetmesiyle sonuçlanacağının bekledi ve umdu. 7 Haziran seçimlerinde AK Parti’nin oylarının düşmesi ve tek başına iktidarı kaybetmesini bu sürecin başlangıcı olarak gördüler. Ancak koalisyon olmaması ve Cumhurbaşkanı tarafından seçimin 1 Kasım’da yenilenme kararı alınmasıyla muhalefetin beklentisi boşa çıktı. 1 Kasım seçimlerinde AK Parti açık ara bir galibiyetle tek başına iktidar oldu. Yaklaşık 6 ay sonra da Cumhurbaşkanı Erdoğan ile uyum sorunu yaşadığı anlaşılan Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun AK Parti’yi genel kurula çağırması ve aday olmayacağını açıklamasıyla bir liderlik sorunu yaşamadığını göstermiş oldu. Böylece Özal-Anavatan, Demirel-DYP örneğinden farklı bir Erdoğan-AK Parti tecrübesi ortaya çıktı. Hem liderlik sorunu çıkmadı hem de parti oy kaybetmedi. 22 Mayıs Pazar günü yapılacak AK Parti Kongresi bu tespitin teyidi olarak yapılacak.

Erdoğan ve AK Parti, bu problemin yaşanmaması için fiili durumun ötesinde anayasal bir değişiklik yapmak istiyor. Partili Cumhurbaşkanlığı, yarı başkanlık ve başkanlık sistemi tartışmalarıyla partinin liderle ve parti desteğiyle halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanının kendisini aday gösteren ve kampanyasını yürüten partisiyle ilişkisini yeniden tesis etmek istiyor. Problemin Erdoğan ve AK Parti’yi aşan yönü ise 1982 Anayasası ile Cumhurbaşkanına verilen güç ve yetki ile Cumhurbaşkanını halkın seçmesiyle gücünü arttıran Cumhurbaşkanının Başbakan ile yaşayabileceği muhtemel çatışmanın şimdiden sistemde yapılacak bir değişiklikle çözülmesidir. Muhalefet meseleyi sadece Erdoğan’ın şahsına indirgerken Erdoğan ve AK Parti meseleyi bir sistem meselesi olarak tanımlıyor. İşte tam bu vadide muhalefete bakmak gerekiyor. Giderek aklını ve üslubunu kaybeden muhalefete…

“Kan dökmek” isteyen muhalefet sorunu

Türkiye’de bir muhalefet sorunu olduğu genel kabul gören bir tespite dönüşmüş durumda… Bu genel kabul gören tespit, muhalefet tarafından inkâr ediliyor. Muhalefet içinde, meşru ve makul bir tartışma ve yeniden yapılanma göremiyoruz. Bu yüzden de muhalefet zeminindeki iç tartışmalar giderek “irrasyonel” bir zemine savruluyor. Dışarıdan bir eleştiri olarak dile getirilen “irrasyonellik”, muhalefetin bir kesimi tarafından tercih edilen bir “akla”, seçeneğe dönüşüyor. İroni yapmıyorum, bir kısım muhalefet ciddi ciddi “irrasyonellik” ve “cinnet hali” üzerinden bir muhalefet inşa etmeye çalışıyor. İrrasyonel ve cinnet siyasetini, biraz açmaya ve anlamaya çalışmalıyız. Çünkü önümüzdeki günlerde bu argümanları ve pratikleri görebiliriz. Darbeden devrime, sokaktan şiddete her türlü araç ve yöntemi mubah gören bir anlayışla muhalefet yapan muhalefetin kurmayları, son olarak “cinnet siyaseti” seçeneğinde karar kılmış durumdalar.

Cinnet siyaseti öneren bu cinnet halini anlatabilmek için, onların mantığıyla aşağıdaki kısa dünya ve Türkiye analizine bakmak elzem: 19. yüzyılın iyimserliği 20. yüzyıldaki iki Dünya Savaşı ve faşizm tecrübesiyle yerini kötümserliğe bırakmıştı. Buna göre insanların ve toplumun rasyonel tarafının yanında, irrasyonel bir tarafı da vardır. İrrasyonel taraf kötülüğü de temsil etmektedir. Eğer toplum, seçimlerinde rasyonelliği terk etmiş ve “bizim rasyomuza uygun” bir seçim yapmamışsa ve yapmayacağı da anlaşılmışsa, muhalefetin de rasyonel olması için bir sebep kalmamıştır. O halde muhalefet de, toplumun bu irrasyonel damarına hitap etmeli ve onu harekete geçirmelidir. Bu anlayışa göre klasik sosyolojinin toplum anlayışı, Türkiye’de çökmüştür. Türkiye, atipik bir toplumdur. Türkiye’de rasyonel ekonomi, rasyonel piyasa yoktur. Yolsuzluk ve korporatizm, Türkiye ekonomisinin ve toplumunun karakteridir… Bu yüzden iyi giden hiçbir ekonomik verinin, toplumsal ve rasyonel anlamı yoktur. Kaynağı açıklanmayan para girişleri bu tuhaf ekonomiyi ayakta tutmaktadır. Türkiye siyaseti de, tıpkı ekonomisi gibi rasyonel zemini kaybetmiş, irrasyonel bir alanda ilerlemektedir. Buradaki irrasyonelliği, kimlikçilik ve İslamcılık temsil etmektedir. Bu temel üzerinde yapılan seçimler, rasyonel, demokratik ve meşru sayılamaz. Bu yüzden de bu seçimlerin sonucunda otoriterleşme ortaya çıkmaktadır.

Ekonomisi ve siyaseti bu kadar irrasyonel olan bir toplum, meşru değildir. Bu toplum sahtedir, bu sahte toplumu klasik sosyolojiyle anlamak mümkün değildir. Sahte ve meşru olmayan toplum karşısında, parazit toplumdan hareketle bir cinnet siyaseti geliştirmek meşrudur. Bu cinnet siyasetinin birinci amacı mevcut toplumu şiddetle yıkmak nihai amacı ideal ve meşru şiddetle toplumu kurmaktır.

Türkiye’de parazit toplum ve irrasyonellik üzerinde hareketle bir cinnet siyaseti yapılmalıdır… Cinnet halinde, kitleler önüne çıkan her şeyi devirir… Şeytanla dahi işbirliği yapılabilir… Rasyonel düşünme imkânı kaybolmuştur. Artık rasyonel bir davranış beklenmemelidir. İrrasyonel davranış esastır. Cinnet siyasetiyle legal siyaset, ekonomi ve toplum yıkılmalıdır. Bundan sonra toplumu inşaya sıra gelecektir.

Görüldüğü gibi özetlemeye çalıştığımız mantık meşru siyaset, ekonomi ve topluma karşı irrasyonel bir devirme ve yıkma düşüncesini ifade etmektedir. Meşru ve gayrimeşru her hamlesinde yenilen reaksiyoner cephenin geldiği “cinnet halini”  ifade etmektedir.  Kılıçtaroğlu’nun küfürleri ve “kan dökülür” sözleri ancak bu zeminde anlaşılabilir. MHP’de Genel Başkanlığa aday olan Meral Akşener’in sokaklara dökülürüz ve faili meçhuller kabulümdür sözü de bu zeminde kendisine yer bulabilir.

Star Açıkgörüş, 22.05.2016

Bir yıla yakın bir süredir devam eden yoğun çatışmalı bir dönem geçiyor. Savaş şehirlere taşındı. Her gün onlarca insan hayatını kaybetti. Ülkenin sağında-solunda bombalar patladı. Mevcut hal, iki duyguyu yükselişe geçirdi:

Biri, “güvenlik” kaygısının ön plana çıkmasıydı. Gündelik hayata yönelik endişelerin artmasıyla birlikte demokratik siyaset alanlarını daraltan tedbirler toplumdan daha çok destek görmeye başladı. Diğeri ise, milliyetçiliğin tırmanışa geçmesiydi. 7 Haziran seçimlerinden sonra PKK’nin şiddete dönmesi ve bu çizgide ısrar etmesi, hem otoriter siyasi tercihlerin kabul edilmesine uygun bir ortam yarattı, hem de milliyetçi damarların kabarmasına yol açtı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “ulusal” ruhun güçlendiği bu durumu iyi okudu ve bunu fırsat bilerek HDP vekillerinin dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin tartışmayı başlattı. Elbette öncesinde de HDP’li vekillerin sözleri ve eylemleri tartışma konusu oluyordu ve onlara dönük toplumun geniş bir kesiminde bir tepki de vardı. Lakin onların dokunulmazlıktan mahrum edilmelerine yönelik bir toplumsal baskı söz konusu değildi.

Erdoğan’ın yükselen milliyetçi dalgayı selamlayarak başlattığı dokunulmazlık karşıtı kampanya, Hükümeti ve Meclis’i de etki altına aldı. Hükümet, haklarında fezleke bulunan büyü vekillerin dokunulmazlığının kaldırılmasını öngören bir anayasa değişikliği teklifi hazırladı. Vekillerinin kafalarının gözlerinin yarılmalarıyla sonuçlanan komisyon görüşmelerinden sonra, anayasa değişikliği Meclis Genel Kurulu’na indi ve orada kabul edildi.

Böylece 148 vekile ait 787 dosyanın işleme konulmasının önü açıldı. Bu dosyalar daha önceden takip edilen usule uygun olarak, haklarında işlem yapacak olan savcılara gönderilecek. Yani TBMM Başkanlığı dosyaları Başbakanlığa, Başbakanlık Adalet Bakanlığı’na, Adalet Bakanlığı da ilgili savcılara yollayacak. Tüm bu işlemlerin 15 gün içinde tamamlanması bekleniyor.

Yargının elindeki ip

Cumhuriyet tarihi boyunca toplam 40 vekilinin dokunulmazlığı Meclis tarafından kaldırıldı. Şimdi ise 148 vekil, bir kerde ve geçici bir tasarrufla dokunulmazlıktan yoksun kılındı. Çok eleştirilen mer’i Anayasaya ve genel hukuk ilkelerine apaçık aykırılığı bir yana ortaya çıkan tablo Türkiye siyaseti için ciddi bir risk barındırıyor. Zira ipler artık yargının eline geçti. Savcılar, dosyalara bağlı olarak vekilleri ifade vermeye çağıracak, savunmalarını alacak ve mahkemeden tutuklama talep edebilecek.

Vekillerin dosyalarıyla ilgili görevlendirilecek savcı sayısının 200’ü bulabileceği belirtiliyor. Diyelim ki bu savcılardan biri ya da birkaçı muhalefet partilerinden birinin liderini tedbirli olarak ifadeye vermeye getirmeye kalktı. Ne olacak o zaman? Muhalefet liderlerini polis zoruna tabi tutan bir Türkiye görüntüsünün altından bu hükümet kalkabilir mi? Ya da diyelim ki, bir mahkeme HDP vekilleri hakkında furya halinde tutuklama kararları verdi. Halkın temsilcilerini içeri tıkan Türkiye manzarasının yükünü bu hükümet kaldırabilir mi?

Sakın “olmaz” demeyin. Bu ülkede “olmaz”, olmaz. Bu memleket daha Meclis Başkanlığı’ndan dokunulmazlıkların kaldırıldığına dair resmi yazı gitmeden, daha Meclis’te dokunulmazlıklar müzakere edilirken Orhan Doğan’ın, oturuma ara verildiği bir sırada, Meclis bahçesinden götürüldüğüne, polisler tarafından karga tulumba gözaltına alındığına tanıklık etti.

Davutoğlu, buna dair endişelerini dile getirmiş ve “Yasama yargının önünü açıyor, yargı da eminim yasamanın aldığı karar doğrultusunda görevini yapar. Türkiye’nin imajı bakımından da hassasiyeti gözetir diye inanıyorum” demişti.

Bumerang

Ancak yargıda ve emniyette çok fazla sayıda kliğin olduğu biliniyor. Hükümet, daha dün,  yargı ve emniyet eliyle kendisine bir darbe yapılmak istendiğinden şikâyet ediyordu. Böyle bir ortam da siyaseti doğal mecrasından çıkaracak bir hamle gelmesi sürpriz olmaz.

İktidarı ve muhalefetiyle siyaset, yargının değirmenine su taşıdılar. Siyasetçilerin kaderi, artık savcıların iki dudağı arasında. Yargı istediği gündemi siyasi aktörlere dayatabilecek bir güçte bugün ve kendilerine bu fırsatı altın tepsi içinde sunan siyaset oldu. Yargının parçalı bir yapısı var ve bu yapı siyasetin başına çok iş açabilir.

Dolayısıyla hükümet, yaptığı yanlışın çok daha büyük sorunlara dönüşmemesi için birtakım tedbirler almak durumunda. Aksi takdirde eğer vekillerin yargılanması kontrolsüz bir hal alırsa, bugün kazanmış göründükleri güç savaşı yarın bumerang gibi dönüp Erdoğan ve AKP’yi vurabilir.

Serbestiyet, 22.05.2016

IŞİD’in canlı bomba saldırısının faturasını bile doğrudan hükümete kesip ona “katilsiniz” diye bağıran Demirtaş, Dürümlü katliamı için ne dedi?

O masum köylüleri katledip, bir de üstüne “işbirlikçi” etiketi yapıştıran PKK’lılara şöyle söyledi mi mesela?

“Katilsiniz. Eliniz kanlıdır. Yüzünüzden ağzınızdan her yerinize kan sıçramıştır. Ve en büyük terör destekçisi olduğunuz ortaya çıkmıştır … Bu alçaklık karşısında vicdanı olanların kenetlenmesi gerekiyor.”

Hayır, bunu IŞİD’in saldırısından sonra  Hükümete söylemişti.

Dürümlü için ne dedi peki?

“En net ifadeyle kınadığımızı ifade etmek istiyorum” dedi, “Böylesi durumda sorumluların çıkıp özür dilemesi gerekiyor.”

Eminim sizin de tüyleriniz diken diken olmuştur, yaşanan vahşetin şiddetiyle bu kadar orantılı, bu kadar insani, bu kadar “yeni yaşam” konseptine uygun bir haykırış karşısında.

Eminim Dürümlü katliamını yapanlar çok utanmıştır ve yarından tezi yok özeleştiri yapıp “pardon” diyeceklerdir.

Katliamlar kendi arasında kaça ayrılır?

Onları anlıyorum. Sonuçta çok büyük bir iş yaptıklarını düşünüyorlar ve bu yolda giden canlar, yitip giden hayatlar göze görünmüyor.

Sağ ve sol totaliter zihniyetin kitabında yeri vardır, insan hayatını ideolojiye kurban etmek. Bazen milyonlarcasını bile.

Asıl asap bozucu olan, HDP’nin her yaptığına bir meşruiyet bulmaya çalışan, her günahını izah eden, edemediği noktada “AKP’nin bizi getirdiği nokta burası” diyen ahlakçı yazar-çizerlerin, “hak savunucuları” olarak tanıtılan isimlerin Dürümlü Katliamı karşısında içine düştükleri acıklı durum.

Katliama katliam denmemek veya sorumluyu dile getirmemek için halden hale girenlerden söz ediyorum. PKK ve onun günahları söz konusu olduğunda, “olayı bir bütün olarak ele almak gerek” türünden utanç verici geçiştirme beyanlarıyla yetiniyorlar yine her zamanki gibi.

Roboski’de olduğu gibi hadisenin adını koymak ve o içli ağıtlardan birini yakmak yerine, sıra savmak için imal edilmiş “şiddet kimden gelirse gelsin” diye başlayan hazır kalıpları kullanmayı tercih ediyorlar.

İnsan aynı insan, can aynı can değil mi? Hayır, açıkça değil. Kurbanlar da kendi içinde ikiye ayrılıyor oradan bakınca. O içli ağıtları hak edenler ve etmeyenler olarak. O zaman anlıyorsunuz ki, öteki için yaktığı da ağıt değilmiş aslında.

“Ben bu yerde yaşamadım”

PKK medyasını anlıyorum. Onların görmemeyi tercih etmelerinin bir rasyonalitesi var. Ama ulusal kanallar da gereği gibi görmedi elde poşet yakınlarına ait bedenlerin parçalarını arayan o insanların halini. Siyasetçilerden kaçı aradı acılı aileleri, kaçı gitti taziye için bilmiyorum.

“Ülkenin geri kalanında hayatın ve siyasetin hiçbir şey yokmuş gibi akması korkunç” diye yazmış bir arkadaşım.

“Ne olmuşsa ölenler görmüş” diyordu, Şehadet Çitil’e konuşan Dürümlü Köyünden 81 yaşındaki Fatma Yakar. Hayatında ilk defa beddua etmiş Fatma Hanım. Onun da kamyonun peşinden giden kıymetlileri geri gelmemiş.

Ve bu ürkütücü sessizlik atmosferinde, toplam altmış kilo insan bedeni parçası toplanmış, 16 kişiye ait.

İnsan hakları savunucularının bile işin takipçisi olmayacaklarını bugünden belli ettikleri, yalnız ölen insanların dokunaklı hikayesi bu. Tıpkı sürgünde yitip giden Kırım Tatarlarının şarkısında olduğu gibi, “ben bu yerde yaşamadım” deseler yeridir hayatını kaybedenler.

Fatma Hanım haklı galiba: “Ne olmuşsa ölenler görmüş.” Dirilerin bir kısmı görmüyor, görenlerin bir kısmı ise utanç verici bir pişkinlikle geçiştiriyor.

Kötü bir dünyada yaşıyoruz.

Serbestiyet, 20.05.2016

12 Mayıs akşamı Diyarbakır’da büyük bir patlama oldu. Patlamanın olduğu yer merkeze oldukça uzak olmasına karşın, patlamanın sesi Diyarbakır’ın her yerinden duyuldu. Kıyamet kopmuştu sanki.

Kısa bir süre sonra haberler akmaya başladı. Patlama, Sur ilçesinin Dürümlü ile Tanışık köyleri arasında bir yerde meydana gelmişti. İlk belirlemelere göre 4 kişi hayatını kaybetmişti. Ancak 12 köylüden haber alınamıyordu. Gecenin karanlığı, felaketin büyüklüğünün görülmesini engelliyordu.

Gün ışıklarının doğmasıyla beraber facianın boyutu açığa çıktı. Mahşeri bir göktaşı köye düşmüş gibiydi. Orta yerde dev bir çukur. Tarlalarda ellerinde poşetlerle akrabalarının ceset parçalarını arayan insanlar. Cehennemi bir manzara bir kez daha tekrar ediyordu: Lice’de Ceylan’ın, Roboski’de katledilen 34 kişinin bedenlerin toplamaya çalışanlar gibi, bu kez de Dürümlüler, Tanışlıklılar ölülerinin peşini düşmüştü.

Tablo birkaç gün sonra netleşti. Haber alınamadığı, kaybolduğu söylenen ve kaçırıldıklarına ilişkin spekülasyon yapılanların hepsi ölmüştü. DNA incelemeleri iki ailenin erkeklerinin kül olduğunu gösteriyordu. Kimlikleri tespit edilen 13 kişiden geriye kalan 60 kilo doku olmuştu. 8 kadın eşlerini yitirmiş, 36 çocuk yetim kalmıştı.

“Hain”

PKK, bu katliama ilişkin bir açıklama yayınladı. Hayatını kaybeden köylüleri “yerel işbirlikçiler” olarak niteledi. Savaş, taraflarını birbirine benzetiyor. Roboski’de devletin buyurgan dilinin aynısına müracaat etti PKK. Devlet nasıl ki katliamın faturasını“kaçakçılık” yapan köylülere çıkarmıştı, PKK de “nakliyelerine engel olan” köylüleri günah keçisi yaptı, patlamadan ve ölümlerden onları sorumlu tuttu.

Peki, şaşırtıcı bir durum mu bu? Değil. “Hain” ya da “işbirlikçi” bu topraklarda bol kepçe kullanılan kavramların başında gelir. Herhangi bir iktidar odağına ters düşmeye, onun yanlışlığı apaçık tercihlerini eleştirmeye görün, alnınıza “hain” damgasının yapıştırılması çok zaman almaz. İtibar suikastlarına, tetikçiliği vazife edinmişlerin kişiliğinize katletmeyi hedefleyen bombardımanlarına maruz kalmanız kaçınılmaz. Gaye bellidir: Herkese gözdağı vermek ve hiç kimsenin hizadan bir milim sapmaya gözünün kesmeyeceği bir hava yaratmak.

Sanıldığından da etkilidir bir bu hava. Geçenlerde dar katılımlı bir toplantıya iştirak etmiştim. Söz alan herkes hendekleri, barikatları, bombalı saldırıları eleştirdi; hayatı bütünüyle tahrip ettiğini anlattı. Biri sordu. “Madem öyle, bunları kamuoyunda neden daha gür bir sesle dilendirmiyorsunuz? Başınıza bir şey geleceğinden mi korkuyorsunuz?”

Bu suale bir sivil toplum yetkilisinin verdiği cevap manidardı: “Biz ölmekten çok adımızın ‘hain’e çıkmasından korkuyoruz. Bunun çocuklarımıza miras kalmasından, onlara da ’hain’ muamelesi yapılmasından ürküyoruz.”

Dışarıdan bakanların derinlerine nüfuz edemeyeceği, ancak burada nefes alıp verenlerin fehmedebilecekleri bir korku bu. İnsanların gerçekleri haykırmaktan imtina etmelerine sebep olan bir korku.

Gerçeklerin kötü huyu

Ancak öyle ya da böyle, gerçeklerin eninde sonunda ortaya çıkmak gibi kötü bir huyu vardır.  Nitekim PKK’nin “yerel işbirlikçi” ilan ettiği açıklamanın üzerinden çok geçmeden, o köyün neredeyse bütünüyle HDP’ye oy verdiği bilgisi medyaya yansıdı.

Yani cesetleri bile buharlaşan bu insanlar, HDP’nin ve dolayısıyla aynı çizgi üzerinde yürüyen PKK’nin tabanını oluşturuyordu. Ve PKK bugün yaptığını kapatmak adına, onlara “hain” deyip bir kalemde üzerlerini çiziyordu.

Ama ona buna hain diyerek gerçeklerin üstünü ilelebet örtmek de kimsenin harcı değildir. Görmek isteyen her gözün görebileceği gerçek şu: Haziran 2015’ten beri PKK’nin izlediği yol, herkese ama öncelikle ve yoğunlukla Kürtlere zarar veriyor. “Özyönetim” denilen hamle, bir öz yıkıma dönüşmüş halde. Bu yolda devam etmek, yıkımı daha da derinleştirmekten başka bir netice üretmez. Ve PKK de bu yıkımın altında kalır.

Serbestiyet, 19.05.2016