MEB, “Öğretmen Strateji Belgesi 2017-2023’”ü yayınladı. Burada metin analizine girmeden elbirliği ile çocuklarımızın geleceklerinin nasıl ve ne şekilde heba edildiğinie bir örnek göstermek istiyorum.

Belge, öğretmen niteliği ve performansına o denli yoğunlaşmış ki sanırsınız Finlandiyalı ya da Japon öğretmenler burada olsa tüm sorunlar bitecek. Öğretmen olmak için ilk aşamada kriter koymak yerine diplomadan sonra kriter getirmek de herhalde dünyada bir sadece bize mahsus. Sormazlar mı adama: Öğretmen yap(a)mayacağın adama niye diploma verdin?

İçinde bulunduğumuz tablonun vahameti ve çalınan umutları belgeden alıntılayalım:

“…YÖK verilerine göre son on beş yılda eğitim fakültelerinin sayısı 63’ten 92’ye, öğrenci sayısı ise yaklaşık olarak 141.000’den 228.000’e çık(tı)… İhtiyaçtan çok daha fazla sayıda başvuru yapılıyor olması nedeniyle KPSS, adayların öğretmenliğe ilişkin mesleki becerilerini ölçmeyi ikincil plana atmakta, … eleme yapmayı öncelemektedir… çok sayıda kişi… atanmayı beklemekte ve atanamama hâlinde hayal kırıklığı yaşamaktadır… ÖSYM’nin verilerine göre 2013 yılında Öğretmenlik Alan Bilgisi Testine 142.644 öğretmen adayı katılırken, bu sayı 2014 yılında 209.774’e, 2015 yılında 283.583’e, 2016 yılında ise 311.759’a ulaşmıştır. Alan bilgisi testi uygulanmayan öğretmenlik alanları da dikkate alındığında 2014 yılında yapılan KPSS’ye öğretmen olarak atanabilmek amacıyla toplam 312.688 kişi, 2015 yılında 415.508 kişi, 2016 yılında ise 455.119 kişi katılmıştır. 2014 yılında 50.990, 2015 yılında 52.736 ve 2016 yılında da toplam 49.015 kişi öğretmenliğe atan(dı). Buna karşın KPSS’ye başvurmuş ancak öğretmen olarak atanamamış olan üniversite mezunlarının sayısı 2016 yılı itibarıyla toplam 438.134 kişidir. Bu mezunlar dışında YÖK’ün verilerine göre 2016 yılı itibarıyla … hâlihazırda yalnızca eğitim ve eğitim bilimleri fakültelerinde okuyanların sayısı 228.279’dur. Fen fakülteleri, edebiyat fakülteleri, fen edebiyat fakülteleri, insan ve toplum bilimleri fakülteleri ve ilahiyat fakültelerinde okuyan öğrenciler de dâhil edildiğinde öğretmen olmayı ümit eden 653.899 lisans öğrencisi (vardır)… Öğretmenlik alanlarına kaynak teşkil eden diğer programlar ve pedagojik formasyon kurslarına devam eden mezun öğrenciler de dikkate alındığında öğretmen olarak atanmayı amaçlayanların sayısı bir milyonu aşmaktadır…”

***

Bilenler bilir; 1998 yılında Ecevit hükümeti norm kadro uygulamasını başlatmış ve geleceğe dönük de hangi branşlara ne kadar öğretmen alımı yapılacağı ile ilgili bir taslak yayınlamıştı. 98 yılı ara döneminde mezunları olan adaylar diplomalarıdiplomaları ile başvurup herhangi bir ile öğretmen olarak atanabilirırken haziran mezunları DMS sınavına girmiş ve alımlara da kontenjan sınırı gelmişti.

Ve bu durum 1998 yılından beri yani 19 yıldır bilinmesine rağmen hiçbir önlem alınmadığı için de yukarıdaki tablo ortaya çıktı: İhtiyaç yok ama atanmak için bekleyen aday sayısı bir milyondan fazla aday..

Türkiye’de denetleme ve kontrol mekanizmaları yeterince gelişmiş olsa idi; geçmiş siyasi karar mercileri, MEB yetkilileri, YÖK başkanları, üniversite rektör ve dekanları şu an sırfbu bu tablodan dolayı “kamu kaynaklarını yanlış kullanma ve israftan” ağır cezada yargılanıyor olurdu.rlardı.

***

Elinizde geleceğe dönük bir projeksiyon varken ve siz buna rağmen hem eğitim fakülteleri ve fen-edebiyat fakültelerinfakülteleri sayısınıi hem artt arttırır hem,  kontenjanlarını daşişirirseniz şişirirseniz sonuç işte böyleu olur. Sonra da geçmişte bir bakanımızın dediği gibi “gitsinler kendilerine başka iş arasınlar” doğru sözünüz yanlış olur.

Şaka gibi değil mi?

Bu okullardan mezun olmak öğretmen olmak için yeterli bir sebep mi? Olmayabilir ancak o gençleri başka alanlara yönlendirmek yerine yıllarca kulağının üstüne yatanların hiç mi suçu yok?

Sonra bambaşka hayallerle çıkılan yolda adaylar başka işler peşinde koşarken, kızların bir kısmı da ev hanımına dönüşüyor. Yanlarında da kocaman bir mutsuzlukla!

Karar Gazetesi, 28.06.2017

Bugünü anlayabilmek için dünü de iyi kötü bilmek gerekiyor, ancak tarihin geçmişi yeniden inşa etme süreci olduğu da bir gerçek. Çünkü geçmişe karşı ne kadar objektif olmak istersek isteyelim yaşadığımız çağ ve içinde bulunduğumuz zihniyet dünyasından bağımsız olarak anlama şansımız çok az.

Ramazanlarda dinle ilişkimizi yeniden inşa ederken(?) de bu tür engellerle karşı karşıya kalmak kaçınılmaz. Oruca ve ibadetlere bakış açımız gibi. Seküler ya da dindar bir ortamda yetişenlerin dine ve ritüellere bakış açısının farklılığı da biraz bundan ancak bugün konumuz bu değil.

İslam tarihinin bir bilinmeyeni olarak duran Haricilik…

***

Sıffin iç savaşının ardından İslam dünyası üçe bölünürken; -pek çoğumuzun- günümüzdeki pek çok aşırı İslami ekolün en azından fikri altyapısının kurucuları olarak gördüğü Haricilik üzerine bilgilerimiz maalesef çok kıt ve bize ulaşanlar ise fazlasıyla tarafgir.

Bazıları kızabilir ama İslam’ın pek çok açıdan parlayan yıldızı Mutezile’nin başına gelenler, Haricilerin de başına geldi ve İslam’ın ötekileştirilen evlatları durumuna düştüler. Siyasi hemen hiçbir konuda orta nokta bulamayan Şia ve Sünniliğin Haricilik konusunda ise tavırları ortak. İki tarafta gerek –muhtemelen büyük kısmı uydurulan- hadisler ve gerekse Kuran’dan yola çıkarak haricileri zemmediyor.

Bildiğiniz üzere Haricilik Sıffin Savaşı sırasında Hz. Ali’nin hile ile savaşı yarıda kesip işi tahkime bırakmak zorunda kalmasından sonra Ali taraftarları arasından çıktı. Haricilerin sloganı “Hüküm ancak Allah’ındır” idi ve bu nokta onları ‘inananların Allah’ın bu hükmünü –İslami bir düzeni- egemen kılacağı güne yani zafere ulaştıracağı güne kadar sabırla mücadele etmek gerektiği’ fikrine götürmüştü. Bu nedenle Hariciler Hz. Ali’nin meşru halife olduğu bir konuda işi hakemlere bırakmış olmasını, ister gönüllü ister zorla “Allah’a bir şirk koşma” olarak görmüş ve ondan bu konuda tövbe etmesini ve isyancılarla onlar ortadan kalkana kadar savaşmasını istemişlerdi. Hz. Ali Muaviye ile savaşı kabul etmiş ancak şirke girdiğini reddetmişti.

Geleneksel anlatım Hz. Ali’yi tahkime zorlayanların büyük oranda Haricilerin olduğunu söyler. Fakat Harun Yıldız’ın “Kendi Kaynakları Işığında Hariciliği Doğuşu ve Gelişimi” adlı önemli çalışması pek çok açıdan ezber bozan anlatımlarla dolu.

Eser iki ana bölümden oluşuyor; birinci bölüm Hz. Osman’ın öldürülüşünden Nehrevan savaşı sonrasına kadar geçen süreci ve Hariciliğin doğuşunu, ikinci kısım ise özellikle Emeviler döneminde Haricîliğin yaşadığı değişim, dönüşüm ve fırkalara ayrılışını ele alıyor.

***

Yıldız, kitabında Hariciliğin doğuşu ve gelişimini üç önemli Harici müellifin, Salim b. Zekvan, İbn Sellâm el- İbadi ile Kalhati’nin eserlerine dayanarak onların bakış açısı ile aktarmaya çalışıyor. Ve bizlere Haricilerin kendi iç dünyaları ile de empati kurmamızı sağlayacak veriler sunuyor. Nasıl Şia ve Sünnilik kendi tarih algısını sayfalara dökmüşse Hariciler de kendi pencerelerinden olayları nakletmiş ve delillendirmişler. Yıldız’ın bize aktardıkları bu açıdan oldukça ilginç ve çarpıcı. Harici müellifler kendilerine yöneltilen bazı suçlamalara cevap verirken bizim de kafamızı karıştıracak ve şaşırtacak bilgiler veriyor.

Örneğin Nehrevan Savaşında öldürülen Haricilerin Hariciliğin ’Kerbela’sı seviyesinde olduğunu görmek çarpıcı bir durum. Zaten bildiğimiz “Halifeliğin kime ait olduğu” hususu da yine çok önemli. Hariciler çok erken dönemde Hilafetin Kureyşiliğini reddederken bunu da sağlam temeller üzerine oturttukları görülüyor. Ve yine Ammar b. Yasir’in şehit edilişini kendi tarihleri açısından inşa etmeleri oldukça ilginç. Tabii ki bu da bize yeni bir soru sorduruyor: “Ammar’ın şehadeti tahkimden önce miydi yoksa sonra mı?”

Yine yerimiz bitti. Hani bugünlerde geçmişle ilgili okuyacak bir şeyler arayan var ise tavsiye edelim: H. Yıldız’ın, Hariciliğin Doğuşu ve Gelişimi (Araştırma Yay.) ile ve çevirisini yaptığı “S. Bin Zekvan’ın Es-sirre’si (Ankara Okulu yay.).

Karar Gazetesi, 21.06.2017

AB’nin ve kurumlarının bize karşı olduğu inancı öyle yerleşmiş ki AİHM’nin (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi) lehimize verdiği olumlu kararlar bile bizi çoğu kez uyandırmaya yetmiyor. AİHM verdiği son karar ile Türkiye’ye adaleti kendi elimizle tecelli ettirmek için bir fırsat verdi. Fırsat verdi derken bu durum olumsuza çekilmemeli.

AİHM, Türkiye’nin adli yönde attığı önemli bir adımı destekleyerek 15 Temmuz Darbe Girişimine karşı Türkiye’nin yanında yer aldığını gösterdi. Bu yer alışı doğru okumak gerekiyor. AİHM sadece hukuki süreçte Türkiye’nin aldığı önlemi doğru bulduğunu belirtirken bu durumu ilanihaye kabul ettiğini söylemiyor.

***

AİHM, KHK ile görevden uzaklaştırılan öğretmen Köksal başvurusunda, davacının iddialarına karşılık OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu’nu iç hukukun bir parçası kabul etti ve OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararlarına karşı idari mahkemeler önünde iptal davası açılabilecek olmasını ve bu kararların da bireysel başvurularla Anayasa Mahkemesi gündemine taşınabilecek olmasını hukuki güvence olarak değerlendirirken; OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu’nun olası mağduriyetleri gideremeyeceğine dair hiçbir emarenin bulunmadığı, buna rağmen, iç hukuk yolları tüketildikten sonra AİHM’ye başvuru yolu açık olacağı üzere başvuruyu reddetti.

Ancak yukarıda da belirttiğim gibi bu reddediş, Türkiye’yi geçici bir süre için rahatlatacaktır, çünkü AİHM fiiliyatta da adımlar atılmasını beklediği yönünde sinyal veriyor.

Çevremizde onca kıyamet koparken içimizdeki bu sorunu acilen çözmemiz gerektiği ise çok açık. Gerek FETÖ ve gerekse diğer suçlamalarla görevlerinden ihraç edilen, açığa alınan pek çok kamu çalışanının davalarının hızlandırılması elzem. Ve daha da önemlisi darbenin püskürtülmesinin üzerinden neredeyse bir yıl geçmesine rağmen hala görevden almalarla ilgili somut suçlamaların ve delillerin açıkça ortaya konulmaması, “suç tanımının” yapılmamış olması ciddi bir sıkıntı. Suçun muğlaklığı uzun vadede toplumsal çatışmayı arttıracağı ve FETÖ ile haklı mücadelenin zemini zayıflattığı çok açık. Bu nedenle elde bulunan dosyaların ivedilikle ve hakkaniyetle karara bağlanması gerekiyor. Bu hem 15 Temmuz Şehitleri için hem de bu ülke insanının güvenliği ve huzuru için şart.

Diğer yandan adalet sistemimizde yaşanan git-gellerde toplumu ciddi şekilde ikiye bölmekte ve daha kötüsü darbeci güruhun hala çok etkin olduğu izlenimini vermekte. Darbeci artıkları toplumda güvensizliği her hücremize kadar yaymak isterken maalesef yaşanan süreçte bilerek-bilmeyerek pek çok kişi ve kurumun da bu duruma hizmet ettiği görülüyor.

Özellikle FETÖ davalarında gözaltına alma, tutuklama ve serbest bırakmalara karşı kamuoyu ve basında gösterilen tepkiler zaten yavaş ilerleyen adli sürecin daha da yavaşlamasına sebep oluyor. Her serbest bırakma ya da tutuksuzluk haline gösterilen aşırı tepkiler adaleti tesisle görevli isimlerin, komisyonların işlerini gereği gibi yapmalarını engelliyor.

Bu durum bize iki ihtimal bırakıyor ya FETÖ adalet sistemi ve devlet içinde hala çok kuvvetli ya da bazı mihraklar bu linç kampanyalarını kasıtlı olarak köpürterek davaların sulandırılması ve halkın şüpheye düşmesini istiyor. Gerçekten AK Parti’nin yanında ve 15 Temmuz karşıtı görünenlerin de bu tavra ortak olmaları farkında olmadan FETÖ’ye hizmet ediyor.

Bu tavır gerçek suçluların ortaya çıkmasını engellediği gibi yeni mağduriyetlere de zemin hazırlayabilir. Darbeci güruhun cezalandırılması ne denli şart ise, darbecilerin tuzağına düşen, süreçle ilgisi olmayan ve de FETÖ dışında farklı suçlamalarla mağdur edilen insanların da mağduriyetlerin bir an önce giderilmesi o denli elzemdir.

***

FETÖ davalarının geçmişteki Balyoz, Ergenekon, Jitem davalarına dönmemesi için çok daha dikkatli olmamız gerekiyor.

Ve yüce Allah’ın uyarısı üzere “Bir topluluğa karşı beslediğimiz kin ve öfkenin, bizleri adaletsizliğe sürüklemesinden” sakınmak temel şiarımız olmalıdır.

Karar Gazetesi, 14.06.2017

Okullar tatile girerken geriye dönüp baktığımızda onca çabaya rağmen eğitim sistemimizin bir türlü düzlüğe çıkamadığını, sürekli patinaj yaptığını ve çabaladıkça da battığımızı görüyoruz.

4+4+4 ile temel bazı yanlışlıkların düzeleceğini ummuştuk ama anlamsız bir şekilde eğitim fetişizmi yaparak çocukları ister başarılı olsun ister olmasın 12 yıl boyunca okullara hapsediyor ve karşılığında ise çok az şey verebiliyoruz.

Dünyanın en başarılı sistemine sahip Finlandiya gibiyiz –devamsızlık hariç- sınıf geçmek serbest fakat nedense sınavlarımız var. Birinci kademede çocukların geçme-kalma korkusu yaşamamaları ne kadar doğruysa ikinci ve üçüncü kademede bunun imkansızlaştırılmasının ise mantığı yok! Üçüncü kademede de TEOG ile çocukları kastlara ayırıp işi çözüyoruz. Yükseköğrenim kalitemizin aslında uzatmalı lise seviyesinde –çok başarılı üniversitelerin olması bu gerçeği değiştirmiyor- olması da eklenince hep birlikte dibe batıyoruz.

***

Daha öncede yazmıştım, milyonlarca genç içinden iyi yetişmiş ve Türkiye’yi taşıyabilecek 20-30 bin gencin çıkması için mucizeye ihtiyaç yok ama büyük Türkiye için geride kalan milyonlarca genç için neler yapabilire kafa yormak gerekiyor.

Çocukların çoğunu hedefsizce sistemde tutarak geleceklerini de karartıyoruz. Akademik bir kariyer yapması mümkün olmayan, daha doğrusu bu potansiyeli çıkarabilmesi için uygun koşullara sahip olmayanlara da yıllarca boşa kürek çektiriyoruz. Buna bir de üniversite yıllarını ekliyoruz.

Peki, sonuç? Mesleksiz ve asgari ücrete talim eden –daha doğrusu talip/razı olan- vasıfsız büyük bir iş gücü!

Sürekli müfredat ve içerik konuşuyor, çocukların üstündeki baskıyı kaldıralım, çağa uyalım diyoruz da:

X sınıfında 10 dersi olan bir öğrencisiniz. Ana dersler dışında resim-müzik, beden eğitimi, din kültürü ve iki seçmeli dersin –bu derslerin önemsiz olduğunu kastetmiyorum- her birinden 100 ortalama yakaladığınızı düşünün. Bu beş dersten 500 puan alan bir öğrencinin diğer beş dersten “0” alsa bile sınıf geçebileceğini biliyor muydunuz?

Siz öğrenci olsanız ve devamsızlık dışında okulda kalma ihtimaliniz olmasa, içinizde Allah vergisi bir cevher yoksa, ebeveynleriniz sizinle yeterince ilgilenmiyor, okul ve sınıf ortamınız da sizi çalışmaya yöneltemiyor ise başarılı olabilmeniz mümkün mü?

İlgiyi çoğu kez üst baş vs. almak ve okula göndermek olarak anlayınca çocuklar da okulu öğrenmek ve becerilerini arttırmak için bir araç olarak görmek yerine bir sosyalleşme alanı olarak kullanıyor. İşin içine bir de teknolojinin bugün geldiği nokta eklenince iş daha da çıkmaza giriyor çünkü çocuklar ve gençler zamanlarının büyük bir kısmını sanal ortama ayırıyor ve bu derslerde de devam ediyor.

Bugün derslerde öğrencilerin canını en çok yakan şeyin cep telefonlarından ayrı kalmak olduğunu okulla az çok ilişkisi bulunan herkes bilir.

Şu gerçeği de kabul etmemiz gerekiyor okullar mevcut halleri ile çocukların ihtiyaçlarına karşılık veremiyor ve gerçek hayatla uyum içinde değil.  Ancak, asıl sorun işlevsiz bir eleme ve yönlendirme sisteminin olması ve bunun sonucunda gençlerin vasıfsız kalmalarındadır.

***

Bugün köklü Anadolu liseleri hariç pek çok okul sıraları başarılı olduğunu düşünen ama o sıraya otururken 2-3 matematik neti dahi yapamayan çocuklarla dolu.

2-3 net ne demek?

Bu çocukların daha ilkokulda öğrenmeleri gereken ve muhtemelen öğrendikleri dört işlemi dahi kullanma becerisine sahip ol(a)madıkları anlamına gelir. İşte bizim meselemiz de biraz burada, çocuklarımız kendilerine öğretilen pek çok şeyi kullan(a)mıyor ya da buna zorlanmıyorlar. Bu kadar serbest kalınca da iş maalesef Allah’a kalıyor.

Büyüklerimizin sözüdür “çok çocuk yapın; veren Allah, rızkını da verir.” Allah herkesin rızkını verir vermesine de bu rızkın gerçekleşmesi için bizimde üstümüze düşenler yok mu?

Tüm öğrencilere LYS sınavlarında başarılar ve iyi tatiller.

Karar Gazetesi, 07.06.2017

Zaman zaman yazılarımda “ideoloji partisi olmak”tan dem vuruyorum. Gelen bazı eleştirilerden anladığım, bununla neyi kastettiğimin pek anlaşılmamış olduğu. Kanımca önümüzdeki 5-10 yıl içinde partilerimizi büyük bir dönüşüm bekliyor, 2019 sonrası partilerin ne ölçüde ideolojik partilere dönüşüp dönüş(e)meyeceğini ise hep birlikte göreceğiz.

Önümüzde iki yol var; ya liderler sultasına doğru evrileceğiz ya da Batı demokrasilerinde görüldüğü şekliyle ideolojik tutumu (dünya görüşleri) açık, net ve parti programları belli -güya bugün de belli ama bu programlar seçimlerden sonra unutulur- partiler yelpazesi ortaya çıkacak.

***

Şahsen ikincisini birincisine tercih ederim; çünkü ikincisi olduğunda biz sıradan vatandaşlar için partilerin olaylar, olgular ve gelişmeler karşısındaki tutumları da sürpriz olmaktan çıkacak.

Merkezde birbirine göre biraz sağda biraz solda duran iki büyük partinin yanında liberal, milliyetçi ve sağ-sol marjinal partiler siyasette kendine yer bulacak. Bunlar bugün de var diyebilirsiniz ama bunların çoğunun doğru düzgün ideolojik bir tutum ve tavırları yok. Partilerimizin ciddi bir şekilde ideolojik tutum eksikliği var. Dünya görüşlerinin tam anlamıyla hangi temeller üstüne kurdukları belli değil. Makam, mevki ve paylaşım kavgası dışında!

Peki, nedir ideolojik tutum eksikliği?

Mesela bunca yıllık iktidar deneyimine karşılık “Ak Parti’nin ekonomik alandaki tutumu nedir?” diye sorsak ne cevap vereceğiz! Liberal desek bir yere kadar, sosyal demokrat desek o da olabilir, karma ekonomi taraftarı desek o da var… Aynı soru CHP, MHP ve HDP için de geçerli.

İşçi-işveren, köylü-kentli, doğa-teknoloji vb. ikilemlerde hangi tarafa meyilliler açık ve net ortada değil. Ak Parti’nin pek çok konuya birer işveren-müteahhit gibi baktığı bir gerçek. 657’yi değiştirme isteği ve gerekçeleri bunun bariz göstergesi ancak bunun bir de ‘ama’sı var! Ak Parti bugüne kadar hiçbir iktidarın yapamadığını yaparak sosyal devlet ilkesini fazlasıyla hayatımıza soktu.

Temel hak ve özgürlükler noktasında ise sağdan sola tam bir fecaat var zaten.

Kaç yıldır temel hak ve özgürlükler ile inanç özgürlüğünün basit gereklerini dahi kafamızdaki duvarları aşıp da yapamıyoruz. Alevilerin taleplerini Sünnilik, Kürtlerin taleplerini Türklük, Azınlıkların taleplerini Müslümanlık penceresinden bakarak çöz(me)meye çalışıyoruz. Ezilenlerimizin de diğerlerinden çok bir farkı yok. Ezilenler de kendilerini ezenleri yanlış yerde aradıkları için kendileri gibi mağdurları mağdur edecek ya da onları korkutacak çözümler isteyebiliyor.

Maalesef, bugün içinde bulunduğumuz siyasal bilinç düzeyi ile insanların ve de partilerin temel hak ve özgürlüklere yönelik kısıtlama ve ihlalleri görebilmeleri için mağdurların bizden olmaları dışında hiçbir kriteri yok; çünkü diğerleri zihin dünyalarımızda bir yer işgal etmiyor. “Adalet mülkün temeli” diyor, “gecikmiş adaletin adalet olmadığından” dem vuruyoruz ama bütün bunları sadece bizden olanlar için istiyoruz!

***

Ötekileştirilenler için adalet istemek ise neredeyse imkansız. Adaleti tesis etmekle görevliler ise adalete değil de genel havaya göre karar vermekte ya da ver(e)memekte.

Halbuki iyi kötü bir dünya görüşümüz olsa idi en azından buna göre bir adalet standardımız olurdu. Mesela aynı suçtan beyaz adam için ömür boyu hapis cezası isterken siyah adama idam verirdik ama en azından bir standardımız olurdu.

Yarın bir gün bedelli askerlik konusunu tartışırken -gündeme gelmezse şaşırmak gerek- HDP ve marjinal bir iki sol parti dışında ne diyeceğini bildiğimiz bir parti var mı? Biliyoruz dersek yalan olur. Bu konuda daha önce yaşananları hatırlarsak, partilerin tamamen keyfi ve anlık tepkiler verdiğini görürüz. Niçin böyle? Çünkü bu partilerin hiç birinin tutarlı ve doğru düzgün ideolojik bir duruşu-dünya görüşü yok da ondan.

Birinci seçenek mi? Onu hiç düşünmesek daha iyi…

Karar Gazetesi, 31.05.2017

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun “adalet” yürüyüşü devam ediyor. Yüzlerce kilometre geride kaldı. Şimdiye kadar önemli bir problem ortaya çıkmadı. Umarım yürüyüş sorunsuz tamamlanır. Siyasetçiler arasındaki sert atışmalara ve olağanüstü hâl içinde olmamıza rağmen siyasal iktidarın yürüyüşü engellememesi, çok ciddî güvenlik tedbirleriyle olayı idare etmesi de demokrasimize artı puan olarak ekleniyor.

Kılıçdaroğlu’nun yürüyüş hedefi muğlak. Adalet onu istemekle tecelli etmiyor. Birçok bileşeni var ve bunların tatminkâr bir işleyiş ve uygulanış seviyesine ulaşması çok yönlü ve uzun vadeli bir çabaya bağlı. Hukuk eğitiminden mevzuata, Adalet Bakanlığı’nın yapılanmasından personelin zihniyetine kadar birçok alanda reform istiyor. Bu yüzden yürüyüşe katılanların ve uzaktan destek verenlerin, söz gelimi hükümetin yarın “evet bundan sonra daha iyi bir adalet sistemimiz olacak” demesiyle adalet sisteminin işleyişinde fazla bir şey değişmeyeceğini bilmesi gerekir.

Yürüyüşün asıl hedefi, köşeye sıkıştırmaya çalıştığı özne hükümet. Buna şüphe yok. Nitekim hükümet çevreleri yürüyüşe bana göre bazı bakımlardan abartılı sayılacak tepkiler gösteriyor. Fakat yürüyüşün CHP yönetimi ve Kılıçdaroğlu tarafından pek ifade edilmeyen bir hedefi daha var: Parti içi muhalefet.

Türkiye’nin siyasî geleneklerini ve siyasî pratiğini hepimiz biliyoruz. Bu ülkede siyasî liderler kolay kolay yerlerini terk etmiyor. Haydi, seçim kazanan liderlerin koltuğunu muhafaza etmesi anlaşılır bir şey. Aynı zamanda meşru. Neticede zafere giden orduyu — ve komutanını — herkes alkışlar. Muzaffer bir lidere kimse “git artık” diyemez. Asıl şaşırtıcı olan, seçim kaybeden liderlerin koltuklarında kalmaya devam etmesi, hattâ seçim mağlubiyetlerinin onlara yerlerini daha da sağlamlaştırma imkânı vermesi.

Bu liderlerin en başında gelen kişi Kemal Kılıçdaroğlu. Genel Başkan olmasından beri girdiği tüm seçimleri kaybetti. Bazılarında tam bir hezimete uğradı. 16 Nisan referandumunda başını çektiği “hayır” blokunun yüzde 48,6’ya ulaştığını gördü ama bu da tam bir zafer değil. Bu oyların hepsi CHP’nin heybesinde durmuyor. Kaldı ki neticede bir oy farkla bile olsa kazanan kazandı, kaybeden kaybetti. Yani CHP ve lideri 16 Nisan’dan da yenik çıktı.

Seçim yenilgileri kaçınılmaz olarak partiler içinde rahatsızlıklara sebep olur. Çünkü siyasal partilerin amacı iktidara gelmektir. Özellikle “sepet partileri” veya öyle olmaya çalışanlar — ki bunlara merkez partileri de diyebiliriz — iktidara açtır. İktidara gelmedikçe tam bir zafer kazanmış olamazlar. Tabanlarını madden de manen de tatmin edemezler. Dolayısıyla mağlubiyete abone olmuş partilerde açık veya örtük bir iç muhalefet kolayca gelişir.

CHP eskiden beri bir merkez-sol partisi olmaya çabalıyor. Örgütsel bakımdan ise bir fraksiyonlar koalisyonu hüviyetine sahip. Parti içi iktidara muhalif gruplar, zaman zaman parti liderliğine yönelik çeşitli sertlikte eleştiriler yapıyor. Parti içi iktidarı kazanmak için seçimli genel kurul ataklarına girişiyorlar. Şimdiye kadar başarılı olamadılar. Öyle sanıyorum ki bu yürüyüşten sonra başarmaları daha da zor. Bu yönüyle yürüyüş, parti içi muhalefete karşı bir yürüyüş özelliği de taşıyor. Bu saatten sonra parti içi muhalefet kolay kolay Kılıçdaroğlu’na baş kaldıramaz. Hattâ eleştirilerinde bile daha sınırlı ve ölçülü olmaya dikkat etmek zorunda kalır. Dolayısıyla, iktidarla ilişkileri ne şekil alacak olursa olsun, Kılıçdaroğlu ve ekibi bu yürüyüşten parti içi iktidar mücadelesinde kazançlı çıkacaktır. Tahmin ediyorum ki parti yönetimi yürüyüşe karar verirken bunu da hesaba katmıştır.

Yürüyüşe HDP destek veriyor. Bu yüzden, çok da haksız olmayacak şekilde, PKK çevrelerinin de destek vermekte olduğu söyleniyor. Başka sol şiddet gruplarının da aynı doğrultuda hareket ettiği yolunda istihbarat raporlarından söz ediliyor. Bütün bunlar mümkün.

Ama buna üzülmek değil belki sevinmek gerekir. Şiddeti teşvik eden, körükleyen provokasyonlar olmadığı, olsa da güvenlik görevlileri bunları etkisizleştirdiği, CHP yönetimi ve tabanı sokak işgali ve savaşı çağrılarına kulak asmadığı, prim vermediği sürece, bu radikal unsurların yürüyüşe bir şekilde destek olması demokrasimize katkıda bulunacak bir gelişme olarak da değerlendirilebilir. Geleneğinde şiddet olan grupların şiddet kullanmaktansa yürümesi daha iyidir. Demokraside önemli olan, görüş ve taleplerin ne kadar uçuk, marjinal ve rahatsız edici görünürse görünsün dile getirilebilmesidir. Bu, demokrasinin olgunluğuna, ifade özgürlüğünün genişliğine delalet eder. Geniş bir ifade özgürlüğüne ve açık, meşru siyasete müsaade etme özgüvenini gösteren bir Türkiye, şiddet sevdalılarına dönüp “her isteğinizi dile getirme ve demokratik usullerle talep etme imkânına sahipken şiddet kullanmaya başvurmanız sizi demokrasi dışına ve terörist olmaya iter” türünden sözleri daha kolayca ve haklı olarak sarf edebilir. Dünyaya da aynı mesajları verebilir.

Serbestiyet, 30.06.2017