Ünlü Rus yönetmen Andrei Tarkovsky, 1979 tarihli filmi Stalker’da (İz Sürücü) insan doğası üzerine  önemli mesajlar verir. Filmde ‘Bölge’ adı verilen girilmesi yasak bir yer vardır. Bölgeye girmek son derece tehlikelidir. Kendine has mekanizmalarla korunmaktadır.
Bölge’ye giden yollar tuzaklarla ve tehlikelerle doludur. Oraya gidenlerin çoğundan haber alınamamaktadır. Sadece, tabiri caizse usta-çırak ilişkisi ile yetiştirilen ve “İz Sürücü” adı verilen insanlar Bölge’ye güvenli girişin yolunu bilmektedir.
Bölge, insanın girdiği zaman en içteki dileğini gerçekleştirdiğine inanılan bir odaya sahiptir. Senaryo odur ki, o kapıdan içeri adım atıldığı anda, en derinden istenilen dileğin kabul edildiğine inanılmaktadır.
Filmde bu odaya ulaşmak isteyen 3 adamın Bölge’ye yolculuğunun hikayesi anlatılmaktadır. Bu üç adam; şair, bilim adamı ve iz sürücüdür. Bölge’ye doğru yola çıkarlar. Bölge’ye ulaştıktan sonra Oda’ya yolculuk en kısa yoldan değil, İz Sürücü’nün gösterdiği dolambaçlı yollardan olur. Düz ve en kısa görünen yol en doğru ve tehlikesiz olan yol değildir.
Şair ve bilim adamı, en içten dileğin kabul edildiğine inanılan odanın kapısının önünde dururlar. İz Sürücü onlara içeri girmelerini söyler, zira bunca sıkıntıyı sırf oraya girmek için çekmişlerdir. Şair ve bilim adamı kapının ögnünde uzun süre bekler ve düşünürler. Fakat ikisi de cesaret edemez  içeriye girmeye. Arkalarını dönüp bir yere otururlar.
Çünkü Oda’da en derin,  yaşanmışlıklardan doğan, acılardan beslenen dilekler (söylenen istek değil) gerçek olmaktadır. Oda’nın hemen  önünde hepsinin ahlâki zaafları ortaya çıkar. Bilim adamı ve şair kendileri ile, en derin acılarıyla yüzleşme cesaretinde değildirler. En derinden isteyecekleri şeyleri kontrol edemeyecekleri onları korkutur ve Oda’ya girmezler.
İnsanın varoluşsal en büyük problemlerinden biri sürekli gerçekle yüzleşmekten kaçmasıdır. Kendi gerçekliği ve doğrular insanların istedikleri gibi olmaz genelde.  Ölü Ozanlar Derneği filminde “Gerçekler, her zaman insanların ayaklarını açıkta bırakan bir battaniye gibidir.” diye anlatılır bu durum.
İz Sürücü filminde bir sahnede bilim adamı, şaire  “Gerçeği ararken, gerçeği keşfedeceğime, onun değiştiğini görüyorum.” der. Şairin cevabı ise düşünmeye değerdir ; “Bu çok sıkıcı olmalı. Gerçeği aramak, o gizleniyor ve sizde onu aramaya devam ediyorsunuz.”
İyiliğin ve kötülüğün, doğrunun ve yanlışın, gerçeğin ve hayalin birbirine karıştığı bir dünyada hakikati sorgulamak her geçen gün zorlaşıyor.
Bombaların patladığı, masumların öldüğü bir dünyada hakikatin izini sürmek sancılı bir iş. Gerçekle yüzleşmek, en az gerçek kadar ağır. En az gerçek kadar acı. Fakat iyiliğin hala dünyada var olduğuna inanmak istiyor insan. Tüm kötülüklere ve kötülere inat.

Sakarya Yeni Haber, 25.03.2016

http://www.sakaryayenihaber.com/m-hakikatin-izini-surmek-8890.html

“Yeni anayasa” öğrencilerden işçilere, sivil toplum kuruluşlarından kamu kuruluşlarına,  toplumun tüm kesimlerini yakından ilgilendiren bir tartışma konusu. Sivil ve demokratik bir anayasa herkesin ortak isteği fakat bunun gerçekleşebilmesi için farklı toplum kesimlerinin görüşlerinin alınması çok önemli.

Anayasalar, devletlerle toplumlar arasında; kuralları, hakları ve görevleri belirleyen toplumsal sözleşme metinleridir. Anayasalar aynı zamanda yasama, yürütme ve yargının görev ve haklarını da belirleyen metinlerdir.

Anayasacılık faaliyetleri ülkemiz bağlamında Osmanlı’ya kadar gitmekte iken, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde 4 kez anayasa değiştirilmiş, yeniden yazılmıştır. 1921, 1924, 1961 ve 1982 yıllarında yazılan anayasalar, yazıldıkları yılın ismi ile anılmaktadırlar. Türkiye’nin anayasacılık tecrübesi, darbelerin gölgesi altında kalmış, sivil ve demokratik olma özelliği kazanamamıştır.

Geçen sene “Eşit vatandaşlık” üzerine hazırladığımız araştırma projesi kapsamında Sakarya genelinde 500 kişi ile yaptığımız anket sonuçlarına göre ankete katılanların %78’i Türkiye’nin 82 darbe anayasası ile ilerleyemeyeceğini, bu anayasanın değişmesi gerektiğini düşündüğünü belirtmişti.

Kötü bir pantolona ne kadar yama yaparsanız yapın, o kötü bir pantolondur. Türkiye’de yürürlükte olan anayasa da birçok değişikliğe ve düzeltmeye rağmen kötü bir anayasadır. Zira askeri bir zihniyet ile yazılmış, sivil olmaktan çok uzak, temel hak ve özgürlükleri kapsamayan tam tersine sınırlayan bir anayasadır.

Toplumun her kesiminin şikayetçi olduğu, memnun olmadığı bir anayasanın şimdiye kadar değiştirilememiş olması Türkiye tarihi için bir utanç kaynağıdır. Yeni anayasa tartışmalarının yapılıyor olması da bu bağlamda öneme sahip. Başbakan Davutoğlu’nun açıklamalarına göre yaz aylarında bizi yeni anayasa için yapılacak olan bir referandum bekliyor. İçeriğinden bağımsız olarak, bu sevindirici bir gelişme.

Her ülkenin kendi içinde bir anayasa geçmişi bulunuyor. Bu konudaki en ilginç örnek elbette ki İngiltere. İngiltere’nin yazılı bir anayasası olmadığı halde hukuk sistemi ve erkler ayrılığı sağlıklı bir şekilde çalışmaya devam etmektedir.

Şahsi düşüncem, yeni anayasa oldukça kısa ve net olmalı. 1982 darbe anayasası çok uzun ve teferruatlı bir metin; öyle ki önceki haftalarda okulumuzun düzenlediği bir etkinlikte konuşan Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Engin Yıldırım, anayasada başlık parasının en fazla ne kadar olacağının bile belirtildiğini söylemişti. Böylesine teferruatlı anayasaların olmasının iki farklı olumsuz sonucu olabilmekte. İlki insanların anayasa metnine hakim olamaması ve kendi hak ve görevlerini rahatça bilememesi, savunamaması. İkincisi ise anayasa metninin uzun ve teferruatlı olmasının, devletin daha çok alana müdahale edebilme imkanını artırması.

Ben bir genç, bir öğrenci olarak yeni anayasada kendimle ilgili ne olmasını istiyorum? Temel haklarımı koruma altına almasını istiyorum. Hürriyetimi güvence altına almasını, devletin keyfi müdahalelerine izin verilmeyen bir anayasa istiyorum. Beni bir birey olarak gören, insan olduğu için doğuştan gelen haklara sahip olan, ve sırf insan olduğum için değerli sayıldığım bir anayasa istiyorum.  Peki ben yeni anayasada ne olmasını istemiyorum? Yeni anayasada devletin kendi resmi ideolojisini bana dayatmasını (eğitim yolu ile) istemiyorum. İleride çocuklarımın da benim geçtiğim eğitim sisteminden geçmesini istemiyorum, bir militan gibi yetiştirilmesini istemiyorum. Devletin görevi olmayan alanlara müdahale etme hakkını sınırlayan bir anayasa istiyorum.

Yeni anayasa tartışmaları hayati öneme sahip. Her toplum kesimi kendi fikirlerini, isteklerini ve eleştirilerini bu dönemde söylemeli. Sivil, demokratik ve özgürlükçü bir anayasaya sahip olmak hepimizin elinde. Bu bağlamda “kırmızı çizgi” psikolojisinden kurtularak, her kavramı ve her maddeyi tartışabilmeli, konuşabilmeli ve sonuca bağlayabilmeliyiz. Türkiye, sivil ve özgürlükçü bir anayasayı hak ediyor.

Sakarya Yenihaber, 01.04.2015

 Türkiye’de siyasi rejim bir takım endekslere göre hibrit, yani melez bir karakter arz ediyor. Türkiye tam demokratik bir rejim olarak değil, yarı demokratik bir rejim olarak tasnif ediliyor. Bu tasnif son birkaç yılın değil, 1960’ların sonundan itibaren Türkiye bu tasnifin içinde. Zaman zaman bu kategorinin içinde yükseliyor, zaman zaman da düşüyor. Bu endekslerde, durum tespiti veya anın bir fotoğrafı çekilebiliyor ancak durumun tahlili veya sebepleri üzerinde yeterince durulmuyor. Bu açıdan bakıldığında hala problemler olmakla beraber, Türkiye demokrasisi tarihi kökleri olan temel problemleri aşmayı başardı.

Türkiye 1961’den bu yana vesayet sistemi ve ideolojisinin kötürüm bıraktığı bir siyaset ve sivil yönetim krizi yaşıyordu. Son 15 yıldaki gelişme ve tartışmalar, bu krizin aşılmasını sağladı. Vesayet sistemi ve ideolojisinin bel kemiği kırıldı. Böylece siyasetin önünde geniş bir alan açıldı. Şimdi ortaya çıkan bu siyasi alanın demokratik siyaset tarafından doldurulması ve anayasal kurumların vesayet kurumlarına dönüşmeden demokratik çerçevede yeniden inşası gerekiyor.

Demokrasinin Sınırları Korunmalı

Önceki yazıda siyasi parti ve aktörlerin ortaya çıkan siyasi alanı doldurması konusunu ele almıştık. Bu yazıda anayasal kurumlar üzerinde duralım. Yeni anayasa yapılsa da yapılmasa da, başkanlık sistemine geçilse de geçilmese de anayasal kurumların demokratik otoriteyle ve standartlarda yeniden inşası ve tanımlanması kaçınılmazdır. Son günlerde Anayasa Mahkemesi, yüksek yargı organları, ordu ve istihbarat üzerindeki tartışmaların artması bu bakımdan manidardır.

Türkiye kısmen mevzuat düzeyinde ama esas itibarıyla fiilen vesayet sistemini yıktı ancak henüz yeni anayasasını yaparak, bu mücadeleden ortaya çıkan “demokrasi fazlası”nı konsolide edip hukukileştiremedi. Bu belirsizlik hali, anayasal kurumlar üzerindeki baskıyı arttırıyor. Bir kısım muhalefet, PDY, medya ve yurt dışı aktörlerin baskıyla anayasal kurumlar demokrasiyle bağdaşmayan ama bu kurumlarım tarihi geleneklerini canlandırmaya yönelik bir yönlendirme yapılmaya çalışılıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, hükümet ve vesayete karşı çıkan geniş toplumsal kesimler de anayasal kurumların yeniden vesayetçi kurumlara dönüşmesini çağrıştıracak uygulamalara karşı sert tepki veriyorlar.

Demokrasinin Temel Problemleri Aşıldı

Bu tartışma özellikle Anayasa Mahkemesi’nin bireysel başvuru üzerine verdiği kararlar etrafında yaşanıyor. Bu tartışma karşısında seçilmiş otoritelerin tavrı kadar, anayasal kurumların tavrı da hayati derecede anlam taşıyor. Anayasal kurumlar, vesayet sisteminin yıkılmasıyla ortaya çıkan siyasi alanı işgal etmeden, kendi alanlarını ihlal etmeden meşru usuller dairesinde fonksiyonlarını icra etmemeliler. Bu fonksiyon ve sınırları aşarak siyasi boşluğu doldurmaya iktidar veya muhalefetin rolünü oynamaya yönelen her kurum sadece demokratik yönetime değil, devlet kapasitesine de fevkalade zarar verecektir.

Anayasal kurumlar açılan siyasi alandaki rekabete kesinlikle karışmamalıdır. Türkiye’de demokrasinin konsolide edilmesi ve siyasette dengelerin yerine oturması için anayasal kurumların, vesayetçi sistem ve ideolojiye savrulmaması şarttır. Bu bakımdan her anayasal kurumun, kendi içindeki bu tür eğilimleri törpülemesi ve dışarıdan gelen tahriklere kapılmaması elzem… Şüphesiz demokrasi, bu kurumların insafına bırakılmayacak seçilmişlerin iradesine sahip olmalıdır.

Türkiye, bu bakımdan Cumhurbaşkanı Erdoğan ve AK Parti hükümetinin tecrübe ve kararlılığına sahip. Anayasal kurumlar ise önümüzdeki günlerde geçmiş hataları tekrar etmeyecek nitelikli yöneticilerin ve kamuoyunun desteğiyle kendilerini, demokratik iradeyi esas alacak bir yenileme ve sınırlandırma yeteneğine test edecektir… Gezi, 17/25 Aralık, 6-8 Ekim olayları ve son terör kampanyası karşısında bu imtihanın her şeye rağmen başarıyla verildiğini kaydedelim. Demokrasi bakımından temel ve tarihi problemlerini aşan bir Türkiye’nin demokrasi endekslerindeki yerinin yükselmesi, bu zemin ve başarıya dayanılarak reformlarla olacaktır. Eğer bu imtihan verilmeseydi endekslere girecek bir demokrasi ve hatta Türkiye kalmayabilirdi.

Yeni Yüzyıl, 31.03.2016

http://www.gazeteyeniyuzyil.com/makale/anayasal-kurumlar-ve-demokrasinin-sinirlarini-korumak-1840

Putin ve çevresi “Saray sonrası”na hazırlanıyormuş. ABD’den aynı yönde çok güçlü sinyaller geliyormuş. Tarihin akışı hızlanmışmış.

Bazen siyasi analiz temenniye karışıyor, bazen de “iyi haber alan kaynaklardan” aldıklarını sandıkları duyumlara. Tam olarak ne olacağını onlar da bilmiyor belki, ama hasretle bekliyorlar. Bahar gelecek, “bişey” olacak ve sevmedikleri Erdoğan’dan kurtulacaklar.

İyi de ne olacak? Sihirli bir değnek mi değecek? ABD darbe mi yaptıracak? Muhtıra mı verdirecek? Rusya ile beraberce işgal mi edecek? Devrim mi olacak? Uydu mu düşecek?

Seçimler yaklaşmış falan değil. Üç vakte kadar bir erken seçim veya “erken cumhurbaşkanlığı seçimi” de görünmüyor.

O halde ne olacak?

Bir an için bu acınası temennileri gerçek kabul edelim, bunları söyleyenler, aslında siyasetin siyaset dışı bir yolla kesintiye uğrayacağını, birilerinin/bir devletin/devletlerin operasyon yapacağını, halkın seçtiği iktidarın gayri meşru yollarla alaşağı edileceğini de kabul etmiş oluyorlar.

Ahlaksız Beklenti

Öncelikle şu tespiti yapalım:

Eğer bunu başarırlarsa, ülkenin yönetimi, nihai buyurma yetkisi, bunu sağlayan güce geçecek. Sahnenin önünde kim olursa olsun, aslında ülke fiilen işgal edilmiş olacak. Ondan sonra yaşanacak her şey, onu gerçekleştiren iradenin kontrolünde olacak.

Erdoğan’dan kurtulmak için değer diyebiliyorlar mı?

Bir kesime egemen olan ruh haline bakınca, galiba cevabı hepimiz biliyoruz.

Tıpkı bir “kaset operasyonu” ile liderliği değiştirilen CHP’nin durumunda olduğu gibi.

Ben bir CHP seçmeni olsaydım, bazı bakımlardan Baykal döneminin ulusalcı CHP’sindense Kılıçdaroğlu’nun CHP’sini tercih edebilirdim. Ama her seferinde aklıma onu oraya getiren iradenin kim olduğu sorusu kalırdı ve bu yüzden hiçbir zaman içim rahat etmezdi.

Siyasetin aşağıdan yukarıya bir süreçle ve insanların vicdani kanaatleri doğrultusunda verdikleri oylarla değişmesi meşrudur ve bu durumda ortaya çıkacak tablodan peşinen korkmak da gerekmez.

Halk ne yaparsa doğrudur demiyorum, ama insanların akıl ve vicdan sahibi varlıklar olarak, kendileriyle ilgili kararları kendilerinin alması hem ahlakidir, hem de başkalarının onlar yerine alması durumuna kıyasla, kendi iyiliklerine de çok daha fazla hizmet eder.

Dolayısıyla demokrasilerde meşru siyasi süreçler içinde bir iktidarın gidip diğerinin gelmesine itiraz edilemez. Gayri meşru olan “zor”dur; birinin güç kullanarak siyasetin akışına müdahale etmesidir.

Şu yazdıklarıma bakıyorum da, yaşını başını almış insanlara demokrasinin alfabesinden bahsetmek zorunda kalıyoruz. Bakın darbeler kötüdür, demokrasi dışı yollara umut bağlamayın, devletlerden operasyon beklemek ayıptır gibi.

Ama galiba bu konuda yapabileceklerimiz sınırlı.

Bu yaştan sonra tüm demokratlık cilasının dökülmesi pahasına bu hale düşenlerle, kendisini Erdoğan düşmanlığıyla hasta edenler için yapabileceklerimiz sahiden çok sınırlı.

Gündemi Demokrasi ve Özgürlükler Belirlemeli

Dikkat edilmesi gereken, o ruh haline bakıp, abartılı bir siyasi şüpheciliğe ve kabuğuna çekilme psikolojisine girmemek olmalı.

Önlem alınmasın demiyorum. Örneğin darbe veya operasyon ihtimali her zaman ve her ülke için önemlidir ve ciddiye alınmalıdır.

Ama teyakkuz mantığı ile savunmaya geçmek, ülkenin demokrasi ve özgürlükler adına atması gereken adımları engellerse, bu bütün ülkeye zarar verir.

Alevi meselesiyle ilgili adım atılacağına dair haberler umut verici. PKK ne yaparsa yapsın, hendeklere, çatışmalara ve canlı bombalara rağmen onun sokmaya çalıştığı ruh haline teslim olmadan, Kürt meselesinde de hak temelli çözüm perspektifi sürekli canlı tutulmalı.

Bu ruh haliyle elbette mücadele etmek gerek.

Ama ondan etkilenmeden.

Yeni Yüzyıl, 31.03.2016

http://www.gazeteyeniyuzyil.com/makale/gundemi-demokrasi-belirlemeli-1843