Akıl almaz bir tartışmadır sürüyor:
28 Şubat davasını dar mı tutalım, geniş mi tutalım… Sanıklar tutuklu mu yargılansın, tutuksuz mu yargılansın… Kimileri davayı askerlerle sınırlı tutmaktan yana. Kimileri basın ayağı, siyaset ayağı, iş dünyası ayağı olmazsa olmaz, diyor. Bazıları “Kaçma ihtimalleri yok, tutuksuz yargılanmalılar” buyuruyor. Bazılarına göre ise Çevik Bir tutuklu yargılanmalı ama diğerleri tutuksuz yargılanabilir.

Bu arada, geniş bir koro durmadan “Aman rövanşizme kapılmayalım, intikamcı davranmayalım” diye tekrarlıyor.

Kapsamı belirlemek yargının işi

Önce bir şeyi netleştirelim: Davanın kapsamının ne olacağını, nerelere kadar gidip nerede duracağını, kimin tutuklu kimin tutuksuz yargılanacağını tayin etmek bize düşmez. Bu yargının işidir. Yargı, suçun izini takip eder ve suçluların ayak izleri nereye kadar giderse oraya kadar gider.

Demokratik kamuoyunun burada dikkatli olması gereken tek nokta, yargı suçun peşine düşerken fikrin de peşine düşerse; darbeci faaliyetlerle darbeci fikirleri birbirinden ayırt etmezse, işte bu noktada gereken uyarı görevini yapmak, demokratik muhalefet bayraklarını yükseltmektir.

Darbeci olmak yasal suç değildir, darbe yapmak suçtur

Ama sözünü ettiğim bu toplumsal denetimin sağlıklı bir şekilde işlemesi için, her şeyden önce toplumun bu ayırımı doğru yapabilmesi; suçun nerede bitip fikir özgürlüğünün nerede başladığını ilkesel olarak doğru tayin edebilmesi gerekir.
Hepimiz biliyoruz ki, 28 Şubat darbesi medyadan siyaset dünyasına, yüksek yargıdan sivil toplum kuruluşlarına ve üniversitelere kadar geniş bir kesimin siyasi desteğini aldı. Bu kesimler açıkça ülkenin “irticacı” olarak gördükleri bir parti tarafından yönetilmesindense ordunun müdahalesini ve askeri bir yönetim kurulmasını tercih ediyorlardı. Yani siyasi çizgi olarak darbeciydiler. Ama darbecilerle somut işbirliği içinde değillerdi.
İşte yargının ve hepimizin yapması gereken ayrım budur. Darbeyi savunmanın da bütün diğer pozisyonlar gibi siyasi bir pozisyon -hiç şüphesiz utanılası bir pozisyon- olduğunu; dolayısıyla fikir özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, yargının konusu olamayacağını kabul etmek; onları darbecilerle organik ilişki içinde olanlardan ayırmak… Darbeci zihniyetle toplum önünde, darbe işbirlikçileriyle yargı önünde hesaplaşmak…

Darbecileri rezil etmek

Daha soruşturma başlar başlamaz intikamcılık ve rövanşizm uyarıları yapanların, toplumun artık barışmaya ihtiyacı olduğunu, hesaplaşmada aşırıya kaçıldığını, bu defterlerin artık kapatılmasını söyleyenlerin tek derdinin davaların kapsamı olmadığını da görmek gerekiyor. Özellikle de medya mensupları, toplum önündeki bu siyasi hesaplaşmayı engellemek, bir dönemin üstünü örtmek istiyorlar.

Daha önce de ifade ettim; medya Türkiye’de hiçbir darbe döneminde başarılı bir sınav veremedi; hakim akım hep güçlüye boyun eğme tutumu oldu. Ne var ki, medya hiçbir zaman bu darbeci çizginin hesabını vermek zorunda kalmadı, yaptığı hep yanına kâr kaldı. Darbe döneminde esas duruşa geçen bütün “duayen”ler ara rejimler gelip geçtikten sonra da büyük bir pişkinlikle “duayen” sıfatını taşımaya devam ettiler.
Şimdi bütün dertleri bu geleneğin sürmesi, kimsenin kirli geçmişlerini deşmemesi, saygınlıklarına gölge düşmemesi… “Rövanşizm yapılıyor” feryatlarının sebebi de bu…

Oysa bunun hiç değilse bu defa öyle olmaması gerekiyor. Tıpkı bir daha darbe yapmaya cesaret edemeyen ordu gibi, bir daha darbe şakşakçılığı yapmaya cesaret edemeyen bir medyanın yaratılması için medya içindeki darbecilerin rezil edilmesi gerekiyor.

Ben bugün bir gazete yönetiyor olsam, ilk işim “28 Şubat’tan inciler” başlıklı bir bölüm açmak olurdu. O bölümde her gün alıntılarla hangi gazetecinin, köşe yazarının, siyasetçinin, STK yöneticisinin ne yazdığını, ne demeç verdiğini, hangi olayda ne tutum aldığını teşhir ederdim. Herkesin ipliğini pazara çıkarır, o köşeyi 28 Şubat’ta darbenin yanında yer alıp halkına ihanet edenler için kâbus haline getirirdim.
Bakın o zaman bugün “Ben de elbette darbelere karşıyım” diye konuşan nice kodaman gazeteci ağzını açabilir miydi… Kılıçdaroğlu kalkıp yüzsüzce “Benim partim bütün darbelere karşı çıkmıştır” diyebilir miydi…

Bugün, 16.04.2012

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Dünya Bankası’nın (WB) geçtiğimiz günlerde açıkladığı ‘Dünya Engellilik Raporu’nda engellilik ile ilgili ortaya çarpıcı ve önemli sonuçlar çıkmıştır.

Dünya Sağlık Örgütü’nün daha önceki araştırmalarında dünya nüfusunun yaklaşık % 10’u engelli iken, şimdi % 15 olduğu varsayılmaktadır. 15 yaş ve üstü kişiler arasında engellilik ile yaşamak durumunda olan kişi sayısını Dünya Sağlık Araştırması (World Health Survey) 785 milyon (% 15.6) olarak belirtirken, Küresel Hastalık Yükü (Global Burden of Disease) çalışması bu sayıyı yaklaşık 975 milyon (% 19.2) olarak tahmin etmektedir. Yapılan araştırmalarda göstermiştir ki dünya da engelli insan sayısı artmaktadır.

Engelli bireyler, eğitim alanının dışında kalmakta, genel nüfusa göre daha düşük sağlıklı seviyede yaşamakta, işsiz kalma riskini daha yüksek yaşamakta ve daha az gelir elde etmekte bu gibi nedenlerden dolayı da daha fazla yoksulluk seviyesinde yaşamaktadır. Dünya Sağlık Araştırması sonuçlarına göre, engellilik düşük gelirli ülkelerde yüksek gelirli ülkelere göre daha yaygındır.

ENGELLİ KADINA ‘TOPLUMSAL ENGELLİ’ YAKLAŞIMLAR

Engelliler yaşadıkları toplumlarda birçok olumsuz tutum ve davranışla karşılaşabilmekte, ülkelerin gelişmişlik düzeyleri farklılıklar gösterse de toplumların engellilere karşı tutum ve davranışları benzerlikler göstermektedir. Engelli kişiler, doğumlarından itibaren veya ‘engelli’ kaldıkları andan başlayarak tüm yaşamları boyunca ayrımcılıkla karşı karşıya kalmaktadırlar. Engelliliğe, kültürel unsurlar, ihmal, batıl inançlar ve korku nedeniyle genellikle olumsuz bir şekilde yaklaşılır. Bazı yerlerde engelli çocukların dünyaya gelmesi, Tanrı’nın kullarının günahlarının cefasını çekmeleri için verdiği bir ceza veya gerçekleşen bir beddua olarak algılanmaktadır. Engelli kişiler yarım insan olarak görülmekte ve toplumsal yaşama katılacak durumu olmayan sağlıksız kişiler olarak değerlendirilmektedir.

Kadınların ve engelli bireylerin yaşadıkları sorunları, engelli kadınlar iki kat fazla yaşamaktadır. Hem engellilik nedeniyle farklı gözle bakılma, dışlanma, gibi, olumsuzluklar ve engellerle, hem de kadın olmanın ve kadınlara bakışın getirdiği olumsuzluklarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Engelli kadınlar ‘toplumsal cinsiyet/toplumsal engellilik’ yargısı içerisinde var olma ve insan olmaktan doğan onurlarını yüceltme mücadelesi vermektedirler.

Toplumumuzda kadına yönelik cinsiyet ayrımcılığı, engelli kadınları da olumsuz yönde etkilemektedir. Kadınsanız; iş, sağlık, eğitim, iyi bir gelir gibi temel hakların sağlanmasında daha düşük şansınız var demektir. Eğer hem engelli hem de kadınsanız bu şansınız da yok denecek kadar azalmaktadır. Engelli kadınlar yaşları, sosyo-ekonomik ve kültürel seviyeleri, yaşadıkları bölge ne olursa olsun çok büyük oranda insan hakları ihlalleri ile karşı karşıya kalmakta,’engelli’ ve ‘kadın’ olmasından dolayı çok yönlü ayrımcılığa uğramaktadır.

İnsan haklarının gelişmişliği göz önüne alındığında, artık insanların fakir, cahil, özürlü, genç, yaşlı, kadın ya da erkek olmaları, onların haklarını kullanmalarının önünde engel teşkil etmemesi gerekmektedir.

ENGELLİ KADININ İNSAN HAKLARI

BM Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi, ‘Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdan sahibidirler; birbirlerine karşı kardeşlik anlayışıyla davranmalıdırlar (BM-EİHB-Madde: 1) demektedir. J.Galtunga göre ‘… Burada önemli bir nokta da kenarda bırakılmıştır üstelik. Biraderlikten söz edilmiş, ama kız kardeş olgusu dikkate alınmamıştır. Ayrıca, kardeşler her zaman birer ideal model oluşturmazlar’. Son zamanlarda sıkça da duymaya/görmeye başladığımız kadına yönelik şiddet ve öldürmeye varan fiili saldırıları dikkate alındığında yaşananların Galtung’u doğrular olduğunu söyleyebiliriz.

BM’nin 18 Aralık 1978 yılında yayınlamış olduğu Kadınlara karşı Her türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi, amaçları bakımından ‘kadınlara karşı ayrımcılık’ terimi, erkeklerle kadınların eşitliği temeli üzerinde ve medeni durumlarına bakılmaksızın siyasal, ekonomik, toplumsal, kültürel, kişisel ya da bir başka alanda kadınların insan hakları ve temel özgürlüklerinin tanınmasını, bu hak ve özgürlükleri kullanmalarını ve bunlardan yararlanmalarını zedelemek ya da kaldırmak amacıyla cinsiyet, temeli üzerinde yapılan herhangi bir ayrım, dışlama ya da kısıtlama anlamına gelir (Madde 1).

2006 yılında benimsenen Engellilerin Haklarına İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi’nin (CRPD) amacı, ‘tüm engelli insanların temel özgürlüklerden ve bütün insan haklarından tam ve eşit bir şekilde faydalanmasını teşvik etmek, sağlamak, korumak ve insan olmaktan ileri gelen haysiyetlerine yönelik saygıyı arttırmaktır’ diyerek, kadın ve erkek ayrımı yapmadan bütünleştirici ve insani bir dil kullanmıştır.

Son dönemlerde, insan haklarının genişletilmesi ve güçlendirilmesi çabaları sonucunda, geç de olsa ‘kadının insan hakları’ temelli STK’ların, ‘engelli kadının insan hakları’nı da, kapsayan politikalar geliştirmesi/uygulaması insan hakları açısından bir paradigma değişimi olarak algılamak gerekmektedir. İnsan haklarının gelişmişlik açısından geldiği seviye göz önüne alındığında, insanların; cinsiyet, etnik, dinsel, fiziksel, giysisel gibi. nedenlerden dolayı ayrımcılığa uğraması kabul edilebilir bir durum değildir.

İnsan haklarını, temel hak ve özgürlükleri savunmak, genelde engellilerin, özelde ‘engelli kadın’ın, 21. Yüzyıl’ın ‘zencileri’ olmaktan çıkarılmasından ve engelli ayrımcılığa karşı olmaktan geçmektedir. Bunun da temellerinden biri ‘toplumsal cinsiyet’ ve ‘toplumsal engellilik’ çerçevesinde şekillenen ‘kalıpyargı’ları ortadan kaldırmaktan geçmektedir. Ayrıca ‘engellilerin insan hakları için politika’yı savunmak ayrımcılıkla da mücadeleden geçer, Ayrımcılığa karşı olma aynı zamanda bir duruşu da beraberinde getirmektedir. Ayrımcı bakış acısı aslında bedenler üzerinden yürütülen bir iktidar savaşıdır. Diğerinin ötekileştirilmesi ırkçılık anlayışının farklı bir yansımasıdır.

15.04.2012, Yeni Şafak

12 Eylül yargılanamazdı.

28 Şubatın üzerine gidilemezdi.

Asker sorgulanamazdı.

Günlerden “1000 yıl sürecek” 28 Şubat’tı.

Tankların Sincan’dan yürüdüğü, demokrasiye balans ayarı yapıldığı, üniversitelerin, yargının ve her kesimin baskı altına alındığı, bankaların kudretli paşalar gözetiminde soyulduğu, inançlı askerlerin hayatının sorgusuz sualsiz karartıldığı, yüz binlerce insan fişlendiği, “devlet gemisinin “akredite” gazetelere attırılan manşetlerle yürütüldüğü “eski güzel günler”di.

Yaklaşık 10 sene önce “devlet gemisi”nin rotasını halk onlardan aldı. Bir hesaplaşma yaşanıyor. Fakat eski düzenin sahipleri, hala Hürriyet gazetesine  İstanbul sermayesi ve genelkurmay karargahı tarafından attırılan maşetlerle yürütüldüğünü zannediyor devlet gemisinin. Fakında olmadıkları geminin çoktan  karaya oturmuş olduğuydu.

Peki bu sürecin faillerinin hukuk düzeni içinde hak ettikleri cezayı almasından endişe eden, hala İstanbul sermayesinin cemaati olmaktan öteye gidemeyen muhalefetin durduğu yere ne demeli? Bu ülkenin en büyük sorunu muhalefet sorunudur ama halka muhalefet değil iktidara muhalefet sorunu… “Güya muhalefet”imiz, halkın yönetimi ele geçirdiğini hala anlayamadı, dizginleri de sıkı sıkı tuttuğu gerçeğini kabullenemiyor.

12 Eylül’ün de bu sıralar yargılanıyor olması önemlidir fakat bu yargılama kısmen “sembolik” kalabilir. Bu manada, 28 Şubat’ın, diğer darbeler gibi üzerinden yıllar geçtikten sonra değil, olması gerektiği gibi, daha failleri hayatta, delilleri ve girişimin sonuçları ortada iken yüzleşiliyor olması çok daha önemlidir, hem bu suçu işleyen, hem de işleme potansiyeli olanlar için…

28 Şubat, milletin dört gözle beklediği bir hesaplaşma sürecinin adıdır. Bu tür davaların sonunda kazançlı çıkan, kurumsallaşma yönünde güç kazanmış demokrasi olacaktır. Yeter ki geçmişin kirli izlerinin üzerine kararlılıkla gidilsin. 

Türkiye’ye kendi istemediği bir şeyi kimse yaptıramaz. Son yıllarda yükselen ekonomik gücü ve artan özgüveni Türkiye’yi ‘dışarıdan belirlenen’ bir ülke konumundan çıkardı.

‘Taşeron ülke’ değiliz; kendi gündemimiz ve önceliklerimiz var.

Bu, Suriye konusunda da böyle. Yazılanlara bakılırsa ‘Batı bizi kandırıyor. Suriye’ye kendisi girmeyecek, bizi sokacak. Sonra da gelip bizim yerimize kurulacak’. Olacak iş mi? Batı bu kadar saf mı? Türkiye bu kadar kandırılası mı?

Suriye’ye krizine askerî müdahaleye karşı çıkanlar birçok konuda haklılar. Ancak yanıldıkları önemli bir nokta var; ne Batılı devletler müdahaleye istekliler ne de başkalarını, özellikle de Türkiye’yi müdahaleye iteliyorlar. Suriye bizden başka kimsenin öncelikli meselesi değil. Üstelik Türkiye’yi müdahaleye iteleyen birileri varsa onlar Batılı değil Müslüman ülkeler; Suudi Arabistan ve Katar.

Ama, ‘Aman dikkat, Batı’nın tuzağına düşeceksiniz’ muhabbeti devam ediyor. Bunların arasına İslamî kesimin önemli entelektüel ismi Sezai Karakoç da katılmış. Vatan’dan Ruşen Çakır aktardı dün; Karakoç, hükümeti uyarıyormuş. ‘İyi ki Sezai Karakoç var’ diyor Ruşen Çakır. Bence de iyi ki var, ancak Batı’ya yüklenmeden önce kendi ‘hevesli öğrencileri’ne bakmalı Sezai Karakoç.

“Şimdi Batı bize diyor ki, ‘Suriye’de kötü bir yönetim var. Orada halk ile devlet arasında problem var, masum insanlar ölüyor. Bu işi siz halledin, siz çözün… Bugün Türkiye çok büyük bir tehdit ile karşı karşıyadır… Arkası da Batı’nın korkunç istilasıdır.”

Karakoç’un savaşa karşı uyarısı yerinde; ancak Suriye’ye müdahale fikri Batı’nın değil daha çok Türkiye ve İslam dünyasının gündemi.

Batı dedikleri ABD. Amerikan yönetimi on yıllardır Esed yönetimleriyle kavgalı. Tabii ki rejimin gitmesini ister. İster de, göndermek için askerî bir müdahaleye yanaşır mı, hem de şimdilerde? Amerika seçime gidiyor. Süreç ancak gelecek ocak ayında tamamlanacak. Obama’nın seçimi kazanması bu sürede ekonominin iyi gitmesine bağlı. Bölgede çıkacak bir savaş dünya ekonomisini etkiler, petrol fiyatlarını kesinlikle yukarıya çeker.

Ayrıca Obama, ‘askerlerini eve getiren kişi’ olarak seçime girmek istiyor, ABD’yi yeni savaşlara sürükleyen kişi olarak değil. Demokrat Parti seçmeni yeni bir savaşa bulaşan Obama’ya oy vermez.

Ya İsrail zorlarsa ABD’yi Suriye’ye karşı? Böyle bir ihtimal de yok. İsrail Esed’in gitmesine bile sıcak bakmıyor, bırakın bunun için ABD’yi savaşa itelemeyi! Esed sonrasına ilişkin belirsizlik nedeniyle İsrail Esed’i bir denge ve istikrar unsuru olarak görüyor. İsrail’in derdi İran, Suriye değil…

Fransa bir başka Batılı ülke; Suriye’ye özel ilgisi olduğu söylenebilir. Ancak ne müdahale gücü var ne de diğer Batılı ülkeleri ikna etme kapasitesi.

Türkiye için Suriye acil bir konu. Sayıları on binleri bulan sığınmacılar var. Daha da artabilir. Ayrıca, Suriye Irak’la birlikte İran nüfuzunu bütün Türkiye’nin güneyine yayıyor. Daha da önemlisi Türkiye açıkça Esed’in gitmesini isteyerek kendi ‘gücünü sınama’yı tercih etti. Artık, ya Esed gidecek ya da Türkiye’nin ‘bölgesel güç’ iddiası ağır bir yara alacak.

Bu nedenlerle Suriye asıl Türkiye için mesele.

Bir de son dönemde dış politikaya yüklenen bir ‘misyon’ var. Dışişleri Bakanı’nın Kayseri ve Konya parti kongresi konuşmaları ‘tarihî’ nitelikte. “AK Parti, aziz milletimizin tarihî yürüyüşünde bir küresel gücün doğuşunu, yeni bir nizam-ı âlem davasının misyonunu işaret eder.”

“Ortadoğu’dan çıkışımızın 100’üncü yılı… 1911 ile 1923 yılları arasında nereleri kaybetmişsek, hangi topraklardan çekilmişsek 2011 ile 2023 yılları arasında o topraklarda tekrar kardeşlerimizle buluşacağız. Bu, zorunlu tarihî bir görevdir.”

Böyle bir vizyon ve misyon sahipleri için Suriye bir başlangıç olarak görülebilir. Hükümet Suriye’ye girerse Batı istediği için değil, ilan ettiği nizam-ı âlem ülküsü adına girer. Sezai Karakoç böyle bir misyonla Suriye’ye girmeye acaba ne der?

Zaman, 13.04.2012

Bugünü çoktandır bekliyorduk. Ben kendi payıma, 28 Şubat 1997’den beri biliyordum bir gün bugünün geleceğini…
Bugün ajanslar 28 Şubat’ın sembol ismi Çevik Bir’in gözaltına alındığını duyurduğunda, tarihin adaletine olan inancım bir kez daha pekişti.

Hep söylüyorum. 28 Şubat, diğer darbeler gibi mağdur bir kitle yaratmadı, koca bir halkı mağdur hale getirdi, onların ülkelerini ellerinden aldı. Gidebilen kaçıp gitti, gidemeyen kendi ülkesinde “iç düşman” addedilerek yaşamaya mahkûm edildi.

Çevik Bir’ler, Erol Özkasnak’lar, yarın yargı önünde bu büyük suçun; bir ülkeyi “gidemeyenlerin ülkesi” haline çevirmenin hesabını verecekler.

Bugün sütunumu, 28 Şubat’ın en karanlık günlerinde yazdığım bir yazıya bırakıyorum. Şu anda yaşı 30’un altında olanlar, 28 Şubat generallerinin bu ülkeyi nasıl bir ülke haline getirdiğini biraz olsun anlayabilsinler diye… 28 Şubat Türkiye’sinin iklimini biraz olsun soluyabilsinler diye…

Gidemeyenlerin ülkesi

Ortada hukuk, siyaset, hak, adalet adına söylenecek bir şey kalmadı.
Söylenen her şey, tüm düşünme yeteneğini yitirmiş zihinlerin beton duvarlarına çarpıp, hiçbir etki yapmadan geri dönüyor. Ortalıkta dolaşan birkaç klişenin ne fikir denecek hali var ne mantıktan nasibini almış ne de adaletle en ufak bir ilintisi kalmış… Polemik çabaları havada kalıyor. Tartışmalar gülünçleşiyor. İletişim sıfır…

Tarihin cilvesine bakın!

Ortaçağ, Aydınlanma’dan intikamını alıyor sanki. Aydınlanmanın kavramlarını dinselleştirerek onu içten fethediyor. Onu var eden aklı devre dışı bırakarak, düşünce yerine imanı hakim kılarak, tartışılmaz dogmalar yaratarak, kaybettiği tahtını yeniden ele geçiriyor.

Evet, Ortaçağ, Aydınlanma’nın intikamını alıyor.

Topuyla tüfeğiyle koruyamadığı iktidarını, insanların ruhunu ele geçirerek geri alıyor.

Cadı kazanları kuruldu, odunlar yerleştirildi, her şey bir kıvılcıma bakıyor…

Ateşin etrafında çığlık çığlığa bekleşen kalabalık, tıpkı yüzyıllar öncesindeki gibi, genç bir kadını “kutsal” için yakmaya hazırlanıyor.
“Kutsal” olanın adı değişmiş. Ama ne önemi var. “Kutsal”ı yaratan fanatizm dimdik ayakta.

x x x

Telefonlarım, faksım günlerdir susmuyor. Elektronik posta kutum dolup taşıyor. Hırsından ağlayan, umutsuzluğundan intiharı düşünen insanlarla konuşuyorum her gün.

“Böyle bir ülkede dünyaya gelmek için ne suç işledik Allah’ım” diye yakınıyorlar. Hepsi de kötü kaderlerine kahretmişler. Başlarını alıp çekip gitmek istiyorlar. Başka bir ülkede göçmen olmayı, kendi ülkelerinde zenci sayılmaktan daha kolay hazmedebileceklerini düşünüyorlar belki. Böyle aşağılanarak yaşamaktan, bu kadar hiçe sayılmaktan, her dakika “burunları sürtülerek” hizaya sokulmaktan kurtulmaktan başka bir şey düşünemiyorlar.

Ama gidecek hiçbir yerleri yok. Başka bir dilleri, başka bir evleri, başka bir ülkenin banka cüzdanı yok.
Kapana kısılmışlar…

Sessiz ve terk edilmiş çoğunluk… Terk edilmiş ve ihanete uğramış…

Bütün kalabalıklıklarına rağmen ne kadar yalnızlar.

Bütün güçlülüklerine rağmen ne kadar zayıf…

Benden bir umut, dayanma güçlerini artıracak bir çift söz, tevekkül içinde yaşamaya devam edebilmek için bir yol soruyorlar.

Bilseler ki ben de kendimi ne kadar yalnız ve çaresiz hissediyorum.

x x x

“Bağnazlığın bir kimliğin öğesi haline geldiği noktada, belki de fedakârlık sağlıklı olanlara düşüyor” diye yazmış Etyen Mahçupyan…

Galiba öyle. Ama nasıl yapacağız bu fedakârlığı?

Başımızı alıp giderek mi?

“Başını alıp gitmek…” Yakılmak üzere bağlandığımız çarmıhtan, o çarmıhın altındaki odunlar ateşe verilmeden bağlarını kopartıp çekip gitmek. O çarmıhın çevresinde halka olmuş çığlıklar atan bağnazlar güruhunun hevesini kursağında bırakıp çekip gitmek…

Acılar ve yalnızlıklar içinde bir başka diyara, yobazın elinin yetişemeyeceği herhangi bir yere alıp başını gitmek. Kendi ülkenin değil, bir yaban elin yalnızı olmayı göze alarak çekip gitmek…

Ve kendi yurdunun her gün biraz daha “gidemeyenlerin ülkesi”ne dönüşmesini uzaktan acılar içinde seyretmek…

Buna yürek dayanır mı?

Bugün, 13.04.2012

Teknolojinin hızla ilerlediği bir çağda yaşamaktayız. İnternet neredeyse hayatımızın bir parçası haline geldi. Sosyal paylaşım ağlarına dünyanın farklı bölgelerinden her gün milyonlarca insan girip hayat deneyimlerini diğer insanlarla paylaşıyor. Hayatın bu denli hızlı aktığı bir zamanda demokratik ülkeler de eğitim sistemlerini bu hıza göre düzenlemeye başladılar. Birçok ülke artık “geleneksel okul” anlayışının hızlı değişime ayak uyduramadığı gerçeğinden hareketle teknolojinin olanaklarından yararlanarak alternatif eğitim modelleri geliştirmeye başladı. Sanal okullar (virtual school) bunlardan sadece biri.

Türkiye ne yazık ki alternatif eğitim modelleri üzerine proje geliştiremeyen ülkelerin arasında yer almaktadır. “Eğitim şart” sloganını her fırsatta dile getiren ülkemiz “nasıl ve ne şekilde bir eğitim” sorusuna yanıt bulmakta sınırlı kalmaktadır. Eğitimin sadece “devlet okullarında” belirlenen standart bir müfredatla verilmesinin en doğru seçenek olduğu noktasında oluşturulan yaygın ama tartışılması gereken bir kanaat hâkimdir. Buna eğitimin sadece devlet eliyle yürütülmesi, finanse edilmesi ve denetlenmesine dönük çıkartılan kanun ve yönetmelikleri de eklersek (Tevhidi Tedrisat gibi örneğin) ülkede gerek sivil toplum örgütleri gerekse eğitim bilimiyle uğraşanlar tarafından alternatif eğitim modelleri üzerine neden yeterince düşünülmediğini daha iyi anlayabiliriz. Oysa demokratik ülkelerde alternatif eğitim modelleri üzerine çok sayıda çalışmalar yapılmaktadır. Bununla birlikte yalnızca alternatif eğitim modelleri ve farklı okul türleri üzerine kurulan ve çalışma yapan binlerce dernek ve sivil toplum örgütleri de bulunmaktadır. Devletler çıkardıkları yasalar ile bu alanda yapılan çalışmalara destek verdiği gibi esnek eğim modellerinin de önünü açmaktadır.

SANAL KAMU OKUL NEDİR?

Türkiye’de bu alanda yapılmış bir kaç çalışmanın olması her şeye rağmen sevindirici bir gelişmedir. Bu çalışmalardan biri de Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nden Dr. Çiğdem Apaydın’a ait olan özellikle ABD’de etkin olan “sanal okul” alanında yapılan benimde bu yazıda faydalandığım bir çalışmadır. Türkiye’de zamanla Fatih projesi çerçevesinde uygulanabilecek bu sistemin ele alınıp değerlendirilmesinde fayda vardır. Sanal okul, (Virtual School) ev okulu(Homeschooling) uzaktan eğitim ya da bizdeki açıköğretim modelleriyle karıştırılmaması gereken farklı bir modeldir.

Sanal okullar “okul dışı” model olarak adlandırılan, öğrencilerin çalışmalarını evden çevrimiçi bilgisayar yoluyla tamamlamaları ve öğretmenlerle uzaktan etkileşime geçmelerini öngören bir modeldir. Bir başka ifadeyle öğrencilerin devam etmeleri gereken okul binaları bulunmamaktadır. Duvarların, koridorların, güvenlik görevlilerinin bulunmadığı, yaş, cinsiyet ve ırk ayrımının yapılmadığı öğrencilerin gündüz ve gece çalışabildiği ve binlerce kilometre uzaklıktan kendi öğrenme biçimini kendisinin yarattığı okullar olarak da tanımlanmaktadır. Sanal okullarda öğrenciler bir zamana, bir yere ve herhangi bir konuya bağlı kalmaksızın öğrenebilmektedirler. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nde sanal eğitim faaliyetlerini yürüten ve bu alanda ünlenen Florida Lisesi’nin parolası şu şekildedir: “Herhangi bir zaman, herhangi bir yer, herhangi bir adım.” Öğrenciler bu sistemde kendi öğrenme stilleri ile hoşlandıkları konuları internetten araştırabilmektedirler. Hatta diğer öğrencilerle grup oluşturup, interaktif olarak etkileşime de geçebilmektedirler. Öğrenciler aynı zamanda coğrafî ve kültürel çeşitliliğe sahiptir. Sanal okul, geleneksel okul anlayışından kavramsal boyutta farklılaştığı gibi işleyiş açısından da farklılaşmaktadır. Ayrıca, bir sanal okulun öğrenci kaynağı, coğrafî olarak sınır tanımamaktadır.

AMERİKA’DA UYGULANIYOR

Sanal okullar ABD’de oldukça popüler. Pekçok eyalet, çevrimiçi öğrenme programlarını kurmuş durumdadır. Örnek olarak California, Colorado, Florida, Idaho, Illinois, Michigan, Minnesota, Ohio, Pennsylvania, Texas ve Wisconsin’dir. Bazı eyaletler bu programları geniş çapta kullanırken bazı eyaletler belli bir sınırlama içinde kullanmaktadır. Pekçok eyalet web tabanlı çevrimiçi öğrenmeye odaklanmış durumdadır. Özellikle siber sözleşmeli okullar ABD’de yaygındır. Bazı sanal okullar eş zamanlı derslerle öğrencileri video konferansı veya sohbet ile etkileşim sağlayarak eğitime dâhil etmektedir. Bununla birlikte çevrimiçi öğrenme eş zamanlı olmayan etkileşimle e-mail, tartışma kartları ve diğer web tabanlı kaynaklar kullanarak öğrenci öğretmen etkileşimini de uygulamaktadır.

Aileler pek çok nedenlerle sanal okulları tercih etmektedirler. Öğrenme becerileri arkadaşlarından geride olan veya özel eğitime gereksinimi olan öğrenciler için sanal okul çözüm olmaktadır. Bununla birlikte aileler kırsal bölgelerde ulaşım sorunlarından dolayı izole halde oldukları için sanal okullara başvurabilmektedir. Genç aktörler, atletler ve müzisyenler esnek programları için sanal okulları tercih etmektedir. Sanal okul öğrencilerin öğrenme gereksinimlerini karşılamak için okul programına uyarlanabilmektedir. Bu nedenle sanal okulda “tipik gün (typical day)” örneği anlaşılmaz olarak durmaktadır. Çünkü sanal okulda bir öğrenci saatlerce tek bir konuya odaklanırken diğer bir öğrenci teneffüs yapmakta, diğer bir öğrenci konuyu değiştirebilmektedir. Pek çok öğrenci için pazartesiden cumaya okul zamanı, sabah erkenden öğleden sonraya kadar okulda geçirilen bir zaman olurken sanal okulda bu durum değişmektedir. Öğrenci kendi çalışma biçimini ve zamanını belirleyebilmektedir. Gün içinde öğrenme koçları ve öğrenciler öğretmenleri ile gün içinde defalarca konuşma şansı bulmaktadır. “Tipik gün diye bir şey yoktur” ifadesi sanal okul öğrencilerinin söylemidir.

ÜÇ FARKLI TİPTE SANAL OKUL VAR

Geleneksel okullar gibi, sanal kamu okulları da standart programlara paralel, sertifikalı öğretmenleri olan ve standart testleri eyalet tarafından izlenen okullardır. Sanal ortaokullarda öğrenci matematik, sosyal çalışmalar, bilim ve dil için farklı öğretmenlerden ders almaktadır. Öğretmen, ailenin doğrudan bağlantıya geçeceği temel öğretmendir. Öğretmenlerin öğrenciler ile etkileşimi daima bire birdir. Sanal okul kavramı, farklı eğitim teknolojilerini, e-mail’i, World Wide Web’i (www), elektronik konferans’ı, chat odalarını ayrıca geleneksel iletişim araçlarından olan telefonu dahi içermektedir. Sanal okullar temelde üçe ayrılıyor. Birinci tip sanal okullar; (cyberspace) coğrafi bir konumdan bağımsız var olmakta, öğrencilerin fiziksel olarak sınıfa devam etmeleri gerekmemekte ve diğer geleneksel binalar geleneksel okul eğitimini içermemektedir. Müfredat belirli bir okul sistemini temel alarak oluşturulabilmekte ve öğrencinin diğer bir ülkeden olması eğitimi engellememektedir. İkinci tip sanal okullar; (hybrid) öğrencilere işlerinin belirli kısımlarını evden veya diğer bir yerden yapmalarına izin vermektedir. Öğrencilere yönelik geleneksel bir okulda olduğu gibi, fiziksel sağlıklarını ve sosyalleşmelerini sağlama amacına yönelik etkinlikler düzenlenmektedir. Üçüncü tip sanal okullar ise; (coaching) öğrencilerin zamanlarının çoğunu geleneksel okulda harcamayı içermektedir. Bu öğrenciler, öğretmenin olmadığı okulda sanal bir şekilde bireysel olarak seçtikleri konuları çalışmaktadırlar.

Bazı sanal okul okullar, üniversiteler ile eyalet devlet büroları veya özel kuruluşlarla işbirliği içindedir. Kamu okul bölgeleri ve okullar pekçok sanal okul programını ülke içinde öncelikle mahallerde yaşayan öğrenciler için çalıştırır. Houston’da bulunan The HISD Virtual School buna örnek gösterilebilir. Uzaktan eğitim veren eski ve köklü bir okul örneği olarak Florida Sanal Okulu -Florida Virtual School- (FVS ) verilebilir.

TÜRKİYE’DE UYGULANABİLİR Mİ?

“Sanal kamu okul” modeli Türkiye’de özellikle ilk ve ortaokul kademelerinde uygulama olanağı bulabilir. Fatih Projesi gibi eğitim teknolojileri üzerine etkinlik yürütecek olan farklı kuruluşlar zamanla bu alanda önemli bir rol üstelenebilir. Özellikle MEB bünyesinde yer alan Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Müdürlüğü tarafından teknik destek alınabilir. Bu bağlamda ABD’de Calvert School örneğinde olduğu gibi ülkemizde de alternatif eğitim modelleri üzerine etkinlik yürütme bilgi ve deneyime sahip çeşitli birimler oluşturulmalıdır. Günümüzde öğrenciler bilgiyi geleneksel soğuk, sevimsiz ve güvenliksiz okul duvarları içerisinde sıkıcı bir ders saati geçirerek zoraki bilgi edinmek yerine teknolojinin sunduğu olanaklarla sanal ortamda daha istekli bir şekilde kavuşabilirler.

Türkiye’nin, sürekli gelişen dünyada geleneksel tek tip eğitim modeliyle bu hıza ayak uydurabilmesi oldukça zor görünmektedir. Bu bakımdan teknolojinin de olanaklarından yararlanılarak alternatif eğitim modelleri üzerine proje geliştirilmesi gerekmektedir.

Yeni Şafak, 12.04.2012

Bir film düşünün: Bir otomobil. Filmin bir yerinde otomobilin sol lastiği patlıyor ve şoför inip değiştiriyor. Sansür Kurulu, burada değiştirilen lastiğin sağ lastik olması gerektiğini belirtiyor.

Âşık Veysel, küçük yaşta çiçek hastalığı salgınından dolayı gözlerini yitirmiş oldukça önemli bir şairimiz ve halk ozanımız. 1952 yılında onun hayatıyla ilgili bir belgesel film yapılmak isteniyor. Filmi yapacak olan kişi Metin Erksan, filmin adı da Karanlık Dünya’dır.

Filmin en önemli özelliği, gerçek yaşam öyküsü olmasıydı. Filmin mekânı da şairin köyüydü.

Sansür Kurulu, ilk olarak filmin adına takar. Kurul, “Dünya karanlık olmaz!” diye buyurur ve filmin ismi, “Âşık Veysel’in Hayatı” olur. Ama asıl komik olanı, başka bir sahnenin sansürlenmesidir.

Bilindiği gibi Âşık Veysel, Sivaslıdır. Filmin bazı sahneleri buğday tarlalarında çekilmiştir. Ama Sansür Kurulu, bu sahnelere itiraz eder. Gerekçe, filmdeki tarlalardaki başakların cılız ve boylarının kısa olmasıdır. Kurul, “Türk topraklarının böyle bereketsiz olamayacağı” gerekçesiyle bu sahneyi sansürler.

Yapım ekibi, Amerikan Haberler Merkezi’nden aldıkları bir görüntüyü filme eklerler. Bu görüntü, Hudson Ovası’nda çekilmiştir.

Filmin başka sansürlenen sahneleri de vardır. Örneğin daha başlangıçta koyunlar köye gelirler, kadınlar köy meydanında koyunları sağarlar. Burada koyunların memelerinin gözükmesi sahnesi, Sansür Kurulu’ndan geçmez.

***

Buradaki meramım, sansür konusunda nereden nereye geldiğimizi anlatmak değil elbet. Bu ayrı bir konu.

Asıl vurgulamak istediğim, devletin, kendi imajını önemsiyor olmasıdır. Yukarıdaki örnekte devlet, kendi vatandaşından, ulusal imaj konusunda daha dikkatli olmasını beklediğini ifade etmiş oluyor.

Vatandaşından ulusal imaj konusunda hassas olmasını bekleyen bir devletin, kendisinin de buna riayet etmesi, en doğal beklentidir aslında. Ama tarih öyle olmadığını gösteriyor: Ermeni tehciri, nüfus mübadeleleri, İstiklal Mahkemeleri, Varlık Vergisi, 6-7 Eylül olayları, her on yılda bir yapılan darbeler, azınlıkların gayrimenkullerine el koyan mahkeme kararları, yeşil sermaye nitelemesi ve muhafazakâr sermayenin yurtdışına çıkması, başörtüsü yasağı, 17 bin faili meçhul cinayet, binlerce köyün boşaltılması, anlaşılmayan bir dil meselesi, kapatılan onca parti, vs. Liste uzayıp gidiyor.

***

Devlet bizde, kadir-i mutlak, yarı tanrısal bir varlık olarak algılanır, devleti yönetenler (ve hatta yönetilenler) tarafından. Yani devlet sever de, döver de, bir bakıma.

Ergenekon davasıyla başlayan ve 12 Eylül darbesinin yargılanmasıyla devam eden süreç, devleti, bu dünyaya ait bir olgu olarak algılama süreci, kanaatimce. “Devlet, sadece bizim çektiğimiz filmlerdeki imaj meselesiyle uğraşmayı bırakmalı artık, önce kendisine bakmalı” diyoruz bu davalarla aslında.

***

Metin Erksan, Hudson Ovası’ndan bir sahneyi filmine monte ederek durumu kurtarmıştı. Peki, ya devlet ne yapacak? Askeriyesiyle, yargısıyla, üniversitesiyle, bürokrasisiyle, kısaca her şeyiyle arınacak. Devlet adına devletin imajını zedeleyenleri içinde barındırmayacak. Arındıkça, korkularından sıyrılacak. Korkularının anlamsız olduğunu görecek.

Her düzeyde, bu arınmaya katkı verebilecek durumda olup da katkı vermeyenler ise “herkesin lâyık olduğu şekilde yönetileceği” evrensel ilkesini unutmayacak.

Rota Haber, 12.04.2012

“Elbet bir hinlik vardır seni sevişimde” diyordu bir şiirinde İsmet Özel.

Bu “sevgide” de yolunda gitmeyen bir şeyler var.

Dün Kürt açılımına “Türk sorunu çıkaracak” diye tepki gösterenler, milliyetçi/ulusalcı refleksi olanlar, bugün yıllarınBDP’lisiymiş gibi davranıyor. Oda Tv adlı ırkçı-ayrımcı sitenin ürettiği sistematik etnik nefreti, antisemitizmi ve Kürt düşmanlığını mazur göstermeye çalışanlar, bakıyorsunuz, Uludere için hepimizden fazla feryat edebiliyor.

Tamam, duyguda mantık aramayalım ama sahiden tuhaf görünüyor.

Trafik öbür taraftan da hızlı akıyor. Dün “Kürdistan dağları” nutukları atan biri bugün ulusalcıların en önemli isimlerinden biri haline geliyor, Ergenekon sanığı oluyor. Dün Özgür Gündem’de yazan biri, bugün ulusalcı bir gazetede yazıyor ve kimse bu durumu garipsemiyor.

İnsanlar fikir değiştirir, tamam, ama en azından bunu ifade eder.

Ama ittihatçı gelenek, baştan beri iktidar yolunda ideolojik tutarlılığı sorun etmiyor.

İçeride “ülkeyi Batı’ya satan Akepe”den söz ederken, aynı anda Batı’da “ülkeyi Batı’dan koparmak isteyen gizli gündemli Akepe”den söz edebiliyor. Ya da sigara yasağından Hükümetin “gizli gündemini” keşfedip Batı’daki bir dergiye bunu yazan, aynı anda burada da nasyonel sosyalist bir dergide yazabiliyor.

 * * *

Ama biz yine “sevenlere” geçelim.

İlginç bir durum da onlara kucak açanların soru sormaması.

Öyle ya, faili meçhuller için üzüldüğünü söyleyen, ama aynı anda onların katili olmakla suçlananların yargılandığı derin devlet davalarını itibarsızlaştırmaya çalışanlara “siz bizi nasıl bir duyguyla seviyorsunuz” diye sorulmaz mı?

Ama sorulmuyor. Çünkü Kürt Solu kendisi bu davalarla ilgilenmiyor ki başkasına sorsun. “Temizöz Davası”na önce bir avukatlar ordusuyla gelen BDP’liler, sonlarına geldiğimiz bu davada, hem de Diyarbakır gibi bir yerde, meydanı sanık destekçilerine bırakmış durumda. (İstanbul’dan davayı izlemeye giden bir arkadaşım, mahkeme salonuna egemen olan atmosferden şikayet etmiş ve oturmayı başardığında da kalabalık gelen davalı yakınları tarafından nasıl dirsekle kenara itildiğini anlatmıştı.)

* * *

Aslında herkes birbirini biliyor. Ne onlar metamorfoz geçirip Kürt Sorununda aniden hidayete erdiler, ne de hüsnü kabul gösterenler onlara sahiden inanıyor. Hatta pek çok BDP’li, saygı gösterdiği iradenin hatırına onlara tahammül ediyor.

Geçici bir ilişki bu ve galiba tek ortak nokta, “Akepe”ye ilişkin bakışta somutlaşıyor.

Bana göre “ani muhabbet” geliştirenlerin asıl derdi, “çevre”den gelen iktidarın tasfiye etmekte olduğu müesses nizamı ve onun ayrıcalıklarını korumak. Bunun için Kürt solunu daha içeriden ve dokunaklı bir dille ajite ediyorlar.

PKK’nın -veya en azından onun bir parçasının- derdi ise, entegrasyonun çözülmesi ve Kürt kimliğinin Türk kimliğinden ayrışması, çatışmanın derinleşmesi ve “safların” belirginleşmesi için ağır aksak da olsa ilerleyen demokratikleşme sürecinin tersine çevrilmesi. Bu arada Türk solundan isimlerden de yararlanılacaksa neden olmasın?

* * *

Etyen Mahçupyan’ın sıkça işaret ettiği gibi, geçen yüzyılın başında dönemin iktidarını Ermeni Sorununda reform yapmadığı için haklı olarak eleştiren Taşnakların ölümcül hatası, “hürriyet” sloganını bayraklaştıran İttihatçılara inanmalarıydı.

Sarayı devreden çıkarıp devlete egemen olmak isteyen ittihatçı bürokratlar içinse, tutulmayacak da olsa verilmeyecek söz, yarın ilk fırsatta bozulacak da olsa kurulmayacak ittifak yoktu.  

Sonuç malum. İktidara el koyanlar, bugünkü Ergenekon Devletinin de temellerini attılar. Hem de dünkü partnerlerinin kanı üstüne.

* * *

Bu iktidar, mümkün olabilecek iktidarların en iyisi değil.

Ama en azından yapabileceklerini biliyoruz.

İktidarı geri almayı başaracak olurlarsa, ulusalcıların yapabileceklerini de.

Star, 12.04.2012