Tarih bugünleri yazdığında, kayda geçsin diye yazdım bu yazıyı. İleride çocuklarım, torunlarım sorduğunda hatırlayayım diye… Vicdan sorgulamasına düştüğüm yaşlarda kendime anlatabileyim diye… Tanık olduklarımı unutmayayım, kötüleri kötü anabileyim diye…

Bu yazım siz kötülere; içini karanlık bürümüş, vicdanı çürümüş sizlere…

Önceki gün Ankara’daki iki patlama nasıl da gözünüzün döndüğünün son kanıtı oldu. Anladık sizin için ölümlerin bir sınırı olmadığını. Anladık, Erdoğan ve AK Parti devrilsin diye yapamayacağınız şey olmadığını. Gözü dönmüşlüğünüzün ne kadar dehşet verici olabileceğini, ne kadar kirli oynadığınızı, iki yüzlülüğünüzün bir sınırı olmadığını ve vicdanınızın ne kadar karanlık olduğunu gördük.

Daha fazlasını ve korkuncunu yapabileceğinizi biliyorum. Sizin için tahayyüllümün bir sınırı kalmadı. Bize, hepimize bunlardan çok daha ağır bedeller ödetebileceğinizi tahmin edebiliyorum. Ne var ki inadına meşru olanın yanında duruyorum ve sizin ödeteceğiniz bedel ne kadar ağır olursa olsun, bu ilkeden vazgeçmenin bedelinin hepsinden ve her şeyden çok daha ağır olacağını biliyorum.

Bu nedenle Gezi’deki şiddeti, darbe hayallerini, işgalleri, yağmayı ve küfürleri kabul edemedim. Oradan bir devrim çıkarmaya çalışıp, seçilmiş hükümeti devirme planlarınızı anlamadım. Hele hele, yaptığınızı kendi adınıza değil de hepimiz adına yapıyormuş gibi olan tavrınızı, hepimiz için özgürlük istiyormuş gibi yaptığınız kandırmacanızı sindiremedim. Dolayısıyla, siz istediğiniz kadar şiddete bulaşın, sokak darbesi yapmaya kalkın, kendinizi iktidar sanın; ben inadına şiddet değil, protesto hakkının, darbe değil sandığın ve kendini iktidar sanan devrim aşıklarının değil seçilmiş meşru hükümetin yanında durdum.

Bu nedenle, 17-25 Aralık’ın yalnızca “yolsuzluk”la mücadele eden “dürüst” savcı ve polislerin işi olmadığını gördüm. Ülke hiçbir zaman hukuk devleti olamamışken, hukuk devleti nutuklarınızdan sıkıldım. “Yolsuzluk, yolsuzluk” diye çığlıklar atarken, cemaat-paralel yapı dendiğinde kafanız yukarıda, ıslık çalmanızı, buna tek bir laf edememenizi görmezden gelemedim. Siz istediğiniz kadar kendinizi kandırın; ben devletin her kademesine sinsice çöreklenmiş ve ulaşamayacağım bir derin örgütün karşısında, doğrudur, bu örgütle giriştiği mücadelede, daha önceki hatası ne olursa olsun, meşru hükümetin yanında durdum.

Bu nedenle, iki yılı geçen bir sürede hiç kimse ölmüyorken, Barış Süreci’nin devamı için ağzınızı açıp tek bir olumlu cümle etmemenizi anlayamadım. Barış süreci devam etsin diye uğraşan, didinen, fedakarlık eden samimi kesimlere ufacık bir desteğinizi görmedim. Kendinizi barış filozofu ilan edip, PKK’ya silah bırakmasının dezavantajlarını anlatmanızı kabul edemedim. Barış Süreci bozulduğunda ise “Neden! Neden!” diye attığınız çığlıklarınızdan ve iki yüzlülüğünden tiksindim. İnsanların öldürülmelerini lanetleyemeyen, hayat hakkını koşulsuz savunamayan stratejik söylemlerinizden nefret ettim. Dolayısıyla, barış devam etsin diye ağzını açıp tek bir olumlu laf etmemiş ama şimdi barış çığırtkanlığı yapan ikiyüzlülerin yanında değil, barış için siyasi risk almış ve elini taşın altına koymuş, hiç değilse iki yıl insanların ölmesine engel olmuş meşru hükümetin yanında durdum.

Bu nedenle, şimdi,

PKK’ya göz kırpan ve aleni faaliyetlerine rağmen “terör” yaptığını söyleyemeyen, için için bundan keyif alan tavrınıza;

Hükümet diye tutturup tek bir defa cemaat diyemeyişinize, hiç böyle bir şey yokmuş gibi davranmanıza ve “yarım ağızla” da olsa bir eleştiri yapamayışınıza;

Hürriyet’in camlarına “geçmiş olsuna” giden, ancak Fırat Sımpil’i, Yasin Börü’yü ve diğer onlarcasını, onca asker ve polisi görmezden gelen, sadece sizin için kullanışlı ölümleri kutsayan zihniyetinize;

Her fırsatı şiddete çevirmek isteyişinize, henüz yanınızda bombalar patlamış ve insanlar ölmüşken, fırsat bu fırsat polis arabası taşlamanıza, saniyesinde katili belirleyen hasta aklınıza;

“Katil Erdoğan”, “Katil AKP” diye bağırırken onlara oy vermiş milyonları hiçe saymanıza;

Ahlakçılığın zirvesine çıkıp ilk fırsatta ölenler üzerinden baraj aşmaya çalışmanıza;

Sürekli konuşup hiçbir şey dinlemeyişinize, soruları duymayışınıza ama sürekli cevap vermenize;

Yalan, çarpıtma ve iftiralarınıza ve hepimizi felakete sürükleyen korkunç gözü karalığınıza karşı,

“meşru” olanın yanında duruyorum. Sizin kadar gözü dönmüşçesine, sizin kadar cesurca, en az sizin kötülüklerin yanında durduğunuz kadar güçlü şekilde… Siz meşru olanı dikkate almayı öğrenene kadar hem de… Biliyorum ki, bunu yapmazsam sizin ödeteceğinizden çok daha ağır bedeller ödeyeceğim.

Evet, doğru okudunuz; sizin hakikatlerinize karşı kendi hakikatlerimi söylüyorum ve bunlarla, siz “kötüleri” yargılıyorum. Tıpkı sizin bunu yapmaktan vazgeçmemekte ısrar ettiğiniz gibi…

“Diyarbakır’ın mümtaz bir mazhariyeti ve bu mazhariyetiyle övünmek için bir talihi vardır. Yarın doğum yıldönümü yapılacak olan Ziya Gökalp dünya çapında bir mütefekkirdir. Türk ulusuna nur tutan, ışık tutan büyük bir insandır. Diyarbakır onunla ne kadar iftihar etse yeridir.

Sözüme Ziya Gökalp’tan başlamaktan elbette bir maksadım vardır. Türk milletine milli bir peygamber olacak kadar büyük bir adamdır. Türklere yol gösteren, hepimizin tabi olması lazım gelen bir mürşittir.

Bol paraları olan bedbahtlar bu memlekette bir Kürtlük davası çıkarmaktadırlar. Bu memlekette ve bütün şarkta Kürt diye bir millet yoktur. Bu bizi parçalamak, lokma lokma yutmak içindir.”

Yukarıdaki sözler 27 Mayıs 1960 darbesini gerçekleştiren Milli Birlik Komitesi’nin başına getirilen Cemal Gürsel’in 15 günlük, taptaze bir cumhurbaşkanı iken Diyarbakır’da 25 Ekim 1960 sabahı sarf ettiği sözlerdir. Kah komitenin isminin “milli birlik” komitesi olmasından kah yukarıdaki konuşmanın içeriğinden Türk Siyasi Tarihi’nde korku duygusunun oynadığı rolü anlamak çok da zor olmasa gerek. Keza 12 Eylül’de Kenan Evren de “Silahlı Kuvvetler aziz Türk Milletinin hakkı olan refah ve mutluluğu, vatan ve milletin bütünlüğü için yönetime el koymak zorunda kalmıştır” açıklamasını yaparken “Türk” halkına onların bütünlüğünü korumak için tek çözümün kendilerinde olduğunu; bir sağdan bir soldan asarak dengeyi tutturacaklarını “müjde”lemişti.

“Eski toprak”lar darbe günlerini anlatırlarken ülkenin içinde bulunduğu kaosu ancak askerin durdurabileceğini düşündüklerini; o yüzden de aslında Kenan Evren’e ilk başta güvendiklerini vurgularlar. Bu durum onların torunlarının geleceğinden en az bir 15 yıl çalmış olmalarına yönelik bir özür ya da nedamet içerir mi bilinmez, ama pişmanlığı yansıttığı kesin.  Türkiye Cumhuriyeti, 92 yıllık ömrü boyunca hep korku soludu ve milli birlik ve beraberliği korumak adına belirlediği standartlara uymayanlara nefret kustu. Bu süreç içerisinde büyüyüp resmi tarih dışında hiçbir bilgi ile karşılaşmamış kişilerin yalnızca bilişsel olarak değil duygusal olarak da gerçeklik zeminlerinin en önemli kavramı “güvenlik” oldu. Güvenlik ve “milli birlik” kavramına o kadar büyük önemler yüklediler ki dünyanın ulus-devlet kavramından kopmakta olduğunu, çoğulculuğun Türkiye’ye getirebileceği avantajları ve daha da kötüsü karşı komşularını göremez oldular. Bozulmuş bir gerçeklik algısı ve “Türk’ün Türk’den başka dostu yoktur” paranoyası başarı ile hasıl oldu. Hepimiz bu kişileri tanıdık, bildik. Ağzınızı açıp “Kürt”, “Ermeni” demeye ne zaman başlasanız, ne zaman içinde kırık bir kalp ve Türkçe ile Rum köyünün olduğu hikaye anlatsanız “o dönem”in gerekliliği ve milli birliğin kutsiyeti ile size cevap verdiler.

Ama artık ne olduysa zamanın ruhu değişti ve ülkede bir anda yıllardır görmezden gelinen Kürtler ürediler, Ermeniler peydah oldular, yıllardır pek sevdiğimiz aile dostumuzun aslında Zaza olduğunu öğrendik, son iki yılda şu anda kıymetini daha da fazla anladığımız Çözüm Süreci sayesinde ölümler azaldı, biz de bu ölümleri “haklı” kılmaya çalışan farklılıklarımıza değil de; yıllardır bir arada yaşamamızın hala devam edebilmesinin sebebi olan benzerliklerimize odaklandık.

Olmadı.

Zamanın ruhu ile “bağzı”larının ruhsuzluğu birbirine uymadı.

Tekrar bir iç savaşa sürüklendik, bu sefer terör örgütü ile o terör örgütü ile bağlantılandırılan etnik kökeni birbirinden ayrıştırarak. İşte tam bu noktada Türk Siyasi tarihini an itibariyle etkileyen ve korkarım daha da etkilemeye devam edecek olan gerçeklik algısı bozuk ikinci bir grup ortaya çıktı. Onlar da yıllardır süregelen “güvenlik” takıntısı yerine “demokrasi” kavramını yüceleştirdiler  “Demokrasi olmadan barış olmaz!” dediler ve bu sırada ve uğurda yine yeniden başlayan ölümleri görmezden geldiler. Gerçeklik algıları tıpkı karşı cenahlarında yer alan “güvenlik”çiler gibi geçmişin ceberrut devletine takılı kalmıştı, bilgileri yenileyemediler, katledilen güvenlik güçleri elemanlarının öldürülmelerindeki vahşeti, yolları kesilen ambulansları, sakalları yüzünden Hizbullah damgası yiyen delikanlıları ve Yasin Börü’yü görmediler.

Böylelikle yeni bir cenderenin içinde bulduk kendimizi. Hayırlı, uğurlu olsun. Türkiye siyaseti “milli birlik ve beraberlik” ve “güvenlik” kelimelerine aşırı anlam yükleyip gitgide “Türk’ün Türk’ten başka dostu olduğunu düşünmeyip ırklarına has bir paranoya oluşturanlar ile “demokrasi” kelimesine aşırı anlam yükleyip devletin en temel (belki de tek olması gereken) görevinin kamuyu korumak olduğunu unutup terör olaylarını göremeyenlerin oluşturduğu bir başka grubun arasında sıkıştı kaldı. Her iki taraf da kendi yüceleştirdiği değer yargısının kurbanlarını görmezden geldi, yine kendi yüceleştirdiği değer yargılarının kurbanlarını başka kurbanlar için kullanılabilir metalar haline getirdi.

Bu iki grubun saflarını sıklaştırıp vicdanlarını rafa kaldırdıkları “savaş alanı”nın ortası ise kocaman, bomboş bir çöl. Uğultusunu dinlediğinizde “hiçbir siyasi görüşün insan hayatından önemli olmadığını”, “her bir bireyin biricik, kendi kararlarını alma hakkına sahip olması gerektiğini” ve “ölümler veren ailelerin ölümlerden artık ikrah ettiklerini” duyacaksınız.

Kulak kabartmak da, gerçeği o çöle mahkum etmek de sizin elinizde.

1 Kasım erken genel seçimlerine 20 gün kaldı; göz açıp yumuncaya kadar geçecek bir süre. Şimdiden ülkemiz ve milletimiz için hayırlı sonuçlar dileyelim.

Ak Parti 7 Haziran seçimlerinde mümkünse 400, değilse 367 (Anayasayı doğrudan değiştirecek çoğunluk), o da olmazsa 330 (Anayasayı referanduma götürecek çoğunluk), hiç olmazsa 276 (tek başına hükümeti kuracak çoğunluk) milletvekili arzu ediyordu. Ama bunların hiçbiri olmadı, seçimlerde 258 milletvekili ancak çıkarabildi. Oyları %50’den %41’e düştü, tek başına iktidar olamadı. Koalisyon arayışları sonuç vermedi, 4.5 aydır Türkiye istikrarın bozulduğu, belirsizliğin arttığı, buna bağlı olarak döviz kurlarının sıçradığı, makroekonomik göstergelerin bozulduğu ve terörün hortladığı bir süreç yaşıyor. Bir başka deyişle, Ak Parti’nin tek başına iktidara gelememiş olmasından hem parti, hem de Türkiye kaybetti. Nihayet bakıldı ki olmuyor, erken seçim kararı alındı, hayırlı olsun.

Seçimlere kadar iyi bir nefis muhasebesi ve özeleştiri yapılması, herkesin kendisini sorgulaması, nerede hata yapıldığını görmesi, bunun açık yüreklilikle itiraf edilmesi ve bu hataların asla tekrarlanmayacağı mesajının verilmesi gerekiyor. Aksi takdirde 1 Kasım seçimlerinden de arzu edilen bir sonuç alınamayacak, Türkiye patinaj yapmaya devam edecektir.

Bu çerçevede önce 7 Haziran 2015 seçim sonuçlarının doğru okunması gerekiyor. Evet üst üste girdiği 10. seçimden de Ak Parti 1. parti olarak çıkmayı başardı, bu doğru, tebrik ederiz. Ancak burada kalmamak, bir adım ötesine geçmek gerekir. Partinin oyları %50’den %41’e düştü; yüzde dokuzluk bir azalma değil bu, “dokuz yüzde puan”lık bir azalmadır: ellide dokuz puan azalma, yüzde onsekizlik bir azalma demektir. Yani daha önce partiye oy vermiş her beş kişiden biri bu seçimde Ak Partiye oy vermemiş; ya sandığa gitmemiş, ya da başka bir partiye oy vermiştir. Kaba bir tahmine göre sözkonusu dokuzun yarısı HDP’ye oy vermiş (Doğu’daki Kürt oylar kaybedilmiş), kalanın bir kısmı MHP’ye kaymış, önemli bir kısmı da sandığa gitmemiştir.

Şimdi eğri oturup doğru konuşalım; bu sonuç, Ak partinin, hükümetin ve Erdoğan’ın yaptığı yanlışların sonucudur; Doğan medyasına, Cihangir tayfasına, dış güçlere vesaire, faturayı başkalarına kesmek sadece kendimizi kandırmak olur. Son seçim hariç, kurulduğu günden bu yana girdiği her seçimde Ak Partiye oy vermiş bir insan olarak, “dost acı söylermiş” babından düşüncelerimi paylaşmak istiyorum. Ciddiye alıp almamak size kalmış; ama “hariçten gazel okumadığımı,” “Erdoğan nefretiyle böyle konuşmadığımı,” “Cihangir tayfasıyla, Doğan medyasıyla” veya “dış mihraklarla” hiç işim olmadığını bilesiniz. Aksine Özal’la başlayan değişim ve dönüşümün taşıyıcısı olarak Ak Parti politikalarını ve Sayın Erdoğan’ı içerde ve dışarıda yazılı ve sözlü ortamlarda, seminer ve konferanslarda hararetle savunmuş, bu uğurda “AKP’nin ve hükümetin adamı” olmakla suçlanmış bir kardeşiniz olarak bunları yazıyorum…

Bence Ak Partinin son seçimlerde ciddi bir oy kaybına uğramasının, büyük çoğunluğu kendi hatalarından kaynaklanan pek çok nedeni vardır. Bunları bir cümlede özetleme gerekirse, şöyle sıralayabiliriz: iktidar sarhoşluğu, güç zehirlenmesi, kendisini iktidara mahkûm, oyları çantada keklik gibi görmesi, gerginlik siyasetinden medet umması, kendisi gibi olmayanları vatan haini gibi gören ayrımcı, dışlayıcı ve ötekileştirici bir dil kullanması, yolsuzluklarla mücadele konusunu siyasi bir mesele haline getirip üstünü örtmeye çalışması, “Paralelle mücadele” meselesinde ölçüyü iyice kaçırıp hukukun dışına çıkması, “kuruların yanında yaşları da” yakması, makam-mevki peşinde koşan bazı kifayetsiz muhterislere rakiplerini “paralelcilik”le (tutturamazsa “paralelcilerle iş yapmak”la, oradan da tutturamazsa “paralelcilerle yeterince mücadele etmemek”le) suçlayarak kariyer yapma, koltuk kapma, ayak kaydırma oyunlarına girme fırsatı sunması, üst düzey atamalarda ehliyet-liyakat ve adaletin bir kenara bırakılarak bölgecilik, hemşehricilik, cemaatçilik, imam-hatipçilik, kayıtsız şartsız itaat ve sadakatin öne çıkarılması, Cumhurbaşkanının parti başkanı gibi miting meydanlarında oy istemesi ve siyasete çok fazla müdahil olması. Bütün bunlar üst üste konduğunda milletin önemli bir kesiminde kayda değer bir tedirginlik meydana gelmiş, “bu adamlar ne yapmaya çalışıyor?” sorusunu sordurtmuştur. Tedirginliğin derecesi bir hayli yüksek olmalı ki, Başbakan faktörüne rağmen, Konya gibi geleneksel oy deposu bir memlekette bile beş yüzde puanlık bir düşüş yaşanmıştır. Nereden bakılırsa bakılsın, ciddiye alınması gereken bir oy ve prestij kaybıdır bu.

Dolayısıyla, yazının başlığında işaret edilen “yapmayın” diyeceğim, yapılmaması gerekenler listesini de esas itibariyle bu cümleden okumak mümkündür. Şayet Ak Parti küstürdüğü seçmeni yeniden kazanmak ve 1 Kasım seçimlerinde tek başına iktidara gelmek istiyorsa, yeniden “fabrika ayarlarına dönmek” zorundadır; değişimci, özgürlükçü, reformcu, kucaklayıcı ve demokrat kimliğiyle yeniden ortaya çıkmak zorundadır.

Şunları Yapmayın…

Bir zamanlar askeri vesayetçi bürokratlarda, Kemalistlerde ve 28 Şubatçılarda görüp de eleştirdiğiniz şeyleri lütfen şimdi kendiniz yapmayın.

Kimseyi size oy vermedi diye, sizi eleştirdi diye, sizin gibi olmadı diye dışlamayın, ötekileştirmeyin, küçümsemeyin, hakaret etmeyin, tehdit etmeyin.

Devlet sırlarını düşmanlarınıza satarken yakaladıklarınız dışında kimseyi “vatan haini” ve “iç düşman” ilan etmeyin. Bunu Kemalistler ve vesayetçi generaller vaktiyle pek yapardı; sizler de o zamanlar “öz yurdunda garip, öz vatanında parya” muamelesi görürdünüz; şimdi aynısını başkalarına yaparsanız sizin onlardan ne farkınız kalır? Unutmayın, demokrasilerde “iç düşman” olmaz, “suçlu vatandaş” olur. Unutmayın Türkiye’nin “Yeşil Kemalizm”e ihtiyacı yoktur; demokrasiye, hukuk devletine ve özgürlüklere ihtiyacı vardır.

Ak Parti kurulduğu yıllarda “üç Y ile mücadele” için yola çıktığını söylüyordu: Yolsuzluklar, Yasaklar, Yoksulluk. Yasakların kaldırılması ve yoksullukla mücadele konusunda epeyce mesafe alındığı aşikar, bunun için kendilerini tebrik ederiz. Ancak yolsuzlukla mücadele konusunda aynı şeyi söylemek zor. İktidarda kaldıkça ilk yıllardaki görüntü giderek değişti, yolsuzlukla mücadelenin savsaklandığı, bazı suçlamaların üzerine gidilmediği, esasen hukuki bir meseleyi siyasi bir mesele haline getirip üzerinin örtülmeye çalışıldığı bir manzara ortaya çıktı. Bu konuyu daha fazla savsaklamayın, suçlamaların üzerine gidin, yargılanması gerekenlerin yargılanmasının yolunu açın, maşeri vicdanı rahatlatın.

“Palalel yapı” ile mücadele edin, siyasi sorumluluk almadan bürokrasi üzerinden devlet yönetmek isteyenlere pabuç bırakmayın, devlet sırlarını ifşa etmeye kalkanlara göz açtırmayın,.. hepsine amenna; ama bunu hukuk içinde kalarak yapın. En başta bu yapının devletin en kritik mevkilerine yerleşmelerinde en büyük sorumluluğun size ait olduğunu unutmayın. Kendi sebep olduğunuz bir felâketin faturasını başkalarına kesmeyin. Suçlular kimse bulun, yakalayın, adalete teslim edin. Ama “sen de onlardanmışsın, senin de çocuğun onların okuluna gidiyormuş, vaktiyle sen de onların toplantılarına gitmişsin, akrabaların arasında onlardan olanlar da varmış..” gibi, bir hukuk devletinde hiçbir karşılığı olmayan, hukuksuz, gayri adil, insafsız operasyonlar yapmayın. “Bir kavme karşı duyduğunuz öfke sizi adaletten saptırmasın” diyen Kur’an’i uyarıyı unutmayın. Önce aynaya bakın.

Türkiye’ye, kendinize, milletimize, Ümmet-i Muhammed’e bir iyilik yapın, hukuk devletini tesis edin; suçları ve cezaları soyut olarak, kimlerin bundan etkileneceğini önceden bilmeksizin, tanımlayın; o suçu işleyen her kim olursa olsun, yakalayıp cezasını verin, ama adamına göre kanun, adamına göre suç, adamına göre ceza peşinde koşmayın.

“Komşularla sıfır sorun” mottosuyla yola çıktığınız dış politikada nereden nereye geldiğimizi bir kez daha gözden geçirin. Prensipte yüzde yüz haklı olsanız bile, güçler dengesini iyi analiz etmeden, kendi gücünüzü iyi hesaplamadan atacağınız adımların bedelinin çok ağır olabileceğini unutmayın. Nükleer silah, denizaltı, uçak gemisi, güdümlü füze, savaş uçağı ve yazılımları, topyekün savunma sanayi açısından kendinize yeterli hale gelmeden, yaptığınız tehdidin içini dolduracak gücünüz olmadan hem Batıyı hem de Doğuyu aynı anda karşısına alan, tehditkar, başına buyruk bir söylemle hareket etmenin son derece yanlış, tehlikeli, ve sonuçları itibariyle bölgede yaşayan masum insanları mağdur eden bir hareket tarzı olduğunu akıldan çıkarmayın. Mısır’daki askeri darbenin de, Suriye’deki diktatörlük rejimine destek vermenin de, milyonlarca insanın dramının görmezden gelinmesinin de, Türkiye’de terör belasının yeniden hortla(tıl)masının da, Türkiye’nin tek başına bütün dünya sistemine ve uluslararası büyük oyunculara kafa tutmaya kalkmasıyla doğrudan ilişkili olduğunu unutmayın.

Sonuç olarak, Türkiye’nin değişime ihtiyacı var, açılıma ihtiyacı var, demokrasiye ihtiyacı var, hukuk devletine, hukukun üstünlüğüne ihtiyacı var, yeni bir Anayasaya ihtiyacı var; AB reformlarını ciddiye almaya ihtiyacı var, askeri vesayeti tam anlamıyla bitirecek kurumsal tedbirleri almaya ihtiyacı var, özgürlüklerin önünü açmaya ihtiyacı var, dış dünya ile iyi geçinmeye ihtiyacı var, bölge yeniden dizayn edilirken bölge üzerinde hesapları ve çıkarları olan güçlerin nispeten daha makul olanlarıyla birlikte hareket etmeye ihtiyacı var. Bunları politika haline getirip icraata dökecek değişimci, reformcu, özgürlükçü, kucaklayıcı, barışçı, barıştırıcı, açılımcı, dışa açılmacı, serbest ticaretçi, bölgesel bütünleşmeci, ayrımcılık karşıtı, tabuları ve yasakları kaldırıcı, put kırıcı, devlet eliyle toplum terbiye etmeye kalkmayan, devleti sadece güvenlik ve adaleti sağlayan ve altyapı yatırımları yapan bir hizmet kurumu haline getiren iktidarlara ihtiyacımız var. Ak Parti ne kadar bu çizgiye yeniden döndüğü mesajını verebilirse tek başına iktidara gelme şansını da o oranda artıracaktır. Esas itibariyle Türkiye’yi yönetmeye talip her partinin de sahip olması gereken vizyon budur.